Olej z siemienia lnianego tłoczony na zimno

 Informacja ogólne o oleju z siemienia lnianego tłoczonego na zimno

Len siewny zwany też zwyczajnym (łac. Linum usitatissimum) to roślina z rodziny lnowatych (łac. Linaceae S.F Gray), jedna z najstarszych roślin uprawnych świata (wzmianki o leczniczych właściwościach siemienia lnianego datowane są na VII w. p.n.e.), stosowana nie tylko w diecie człowieka ale również jako lecznicza czy do pielęgnacji ciała, od wielu tysięcy lat. Len początkowo był uprawiany jako roślina jadalna, następnie w miarę poznawania jej walorów, zaczął być stosowany w leczeniu, do produkcji włókien (piękne tkaniny z włókien lnu, wyrabiane były już przez starożytnych Egipcjan oraz Babilończyków), papieru, jako roślina ozdobna czy co mnie interesuje w tym wpisie najbardziej, do wytłaczania oleju na zimno. Len jest rośliną uprawną, jednoroczną i przywędrował do Polski w końcu XVI w. z rejonów Azji Wschodniej lub Kaukazu.  Len osiąga wysokość od 30 do 70 cm, ma prostą łodygę, praktycznie niezbyt gęsto ulistnioną, z rozgałęzionymi lancetowatymi liśćmi tylko na szczycie, tuż pod kwiatostanem. Posiada charakterystyczne kwiaty o niebiesko-fioletowo-habrowych kwiatach niekiedy z domieszką koloru białego. Len kwitnie od czerwca do sierpnia.

Len wytwarza jajowate, 5-cio komorowe torebki nasienne, w których znajduje się ok 10-12 nasion (małe, płaskie, podługowate szaro-brązowe ziarenka, które po nasączeniu wodą, wydzielające śluz), nasiona lnu używane są jako surowiec leczniczy w postaci siemienia lnianego oraz do wytłaczania oleju lnianego zwanego też „płynnym złotem”.

Historia uprawy i stosowania lnu jest bardzo stara i ciekawa, ale nie o historii mam tutaj pisać, więc tylko pokrótce nakreśliłem czasokres pojawienia się tej bardzo pożytecznej rośliny.

Olej lniany, nazywany również witaminą F, powstaje w drodze tłoczenia na zimno nasion lnu (łac. Semen Lini). Proces produkcji polega na mechanicznym wyciskaniu oleju z wyselekcjonowanych ziaren odmiany lnu brązowego zwanego też „szafirem” oraz ze lnu złocistego, w temperaturze nie wyższej od +40 stopni C. Dzięki temu jego składniki zachowują swoje naturalne właściwości. 

O różnicach pomiędzy olejem z lnu brązowego i złocistego, napiszę kilka akapitów poniżej.

Ogólnie charakteryzując olej lniany pod względem wpływu na nasze zdrowie można napisać, że: kwasy tłuszczowe zawarte w oleju lnianym przekształcają składniki pokarmowe na energię, wspomagając wzrost mięśni oraz redukcję tkanki tłuszczowej jednocześnie zapobiegają powstawaniu „na zapas” nowej tkanki tłuszczowej. Biorą udział w transporcie tlenu, skracając czas regeneracji organizmu oraz produkcji hemoglobiny, tym samym zwiększając wydolność oraz wytrzymałość naszego organizmu. Składniki oleju lnianego wspomagają procesy trawienne, aktywizując przemianę materii, zapobiegając tworzeniu się kamieni żółciowych, czasami nawet walnie przyczyniają się do ich rozpuszczania. Spożywanie oleju lnianego wzmacnia, regeneruje i osłania błony śluzowe układu pokarmowego i wydalniczego, może również przeciwdziałać tworzeniu się hemoroidów.

Olej lniany stosowany jest przy mrowieniu i drętwieniu kończyn. Pomaga przy chorobach mózgu oraz układu nerwowego, szczególnie przy chorobie Alzheimera, stwardnieniu rozsianym, depresjach czy uszkodzeniach nerwów u osób chorujących na cukrzycę.

Kwas omega-3 zawarty w oleju lnianym jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania naszego mózgu, zaś niski jego poziom powoduje m. in. zmiany nastroju, osłabienie pamięci, problemy ze wzrokiem oraz z występowaniem schorzeń neurologicznych. Kwas omega-3 również hamuje agregację i adhezję płytek krwi, obniża poziom trójglicerydów i „złego cholesterolu”, podnosi za to poziom tzw. „dobrego cholesterolu”, co skutecznie przeciwdziała miażdżycy, zawałowi serca i chorobie nadciśnieniowej. Jak twierdzą specjaliści, olej lniany tłoczony na zimno, zapobiega powtórnemu zawałowi serca oraz przy migotaniu przedsionków, działa antyarytmicznie. Wpływa również na rozszerzanie naczyń wieńcowych i zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego. Spośród wielu zalet spożywania oleju lnianego, należy wspomnieć też, że zmniejsza on ryzyko zgonu po przebytym zawale serca i ryzyko nagłej śmierci w wyniku zatrzymania krążenia. Pomaga przywrócić równowagę hormonalną i zaburzenia proporcji kwasów tłuszczowych w organizmie. również korzystnie wpływa na odtłuszczanie wątroby.

Dwa rodzaje siemienia: brązowy i złocisty, czym się różnią?

Światowym liderem uprawy brązowego lnu jest Kanada a lnu złocistego USA.

Według badań Journal of Food Science and Technology przeprowadzonych latem 2013 roku, obie odmiany brązowy i złocisty nie różnią się ani składem, ani właściwościami, jakoś diametralnie między sobą, chociaż oczywiście są między nimi niewielkie różnice, które jednak nie wpływają zasadniczo na ogólne właściwości odżywcze czy zdrowotne. Len złocisty zawiera mniej tłuszczów oraz kalorii od brązowego, za to len złocisty ma wyższą zawartość białka. W badaniach nie zauważono wyraźnej różnicy między zawartością, np. węglowodanów. Zauważalne różnice natomiast stwierdzono w wielo nienasyconych kwasach tłuszczowych, których len złocisty ma więcej od brązowego oraz len złocisty ma również więcej tłuszczów kwasu alfa-linolenowego (ALA) oraz kwasu linolowego, których to kwasów nasz organizm samodzielnie nie jest w stanie wyprodukować. Z drugiej strony len brązowy zawiera więcej od złocistego jedno nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz ma wyższe stężenie przeciwutleniaczy.

Poniżej przedstawiam tabelkę porównawczą wartości głównie odżywczych lnu brązowego i złocistego w 100 g lnu.

 

Zawartość w 100 g lnu	Len brązowy	Len złocisty
Kalorie (kcal)	530	518
Tłuszcze ogółem (g)	32,4	30,94
Kwas palmitynowy C 16:0 (g)	1,95	1,48
Kwas stearynowy C 18:0 (g)	1,56	1,18
Kwas oleinowy CL 18:1 n-9 (g)	6,03	7,63
LA C 18:2 n-6 (g)	4,06	4,73
ALA C 18:3 n-3 (g)	16,48	13,66
Węglowodany (g)	34,71	30,28
Błonnik (g)	27,88	28,56
Frakcja rozpuszczalna w wodzie (g)	23,67	27,18
Frakcja nierozpuszczalna w wodzie (g)	4,2	1,38
Białko (g)	24,91	29,71
Wilgotność (g)	4,77	5,47
Popiół (g)	3,21	3,6
Ca (mg)	85,63	74,62
% oleju w nasionach	44	43-44
Średnie wartości odżywcze olejów z siemienia lnianego w 100 g
Wartość energetyczna kJ/kcal	3700/900 – 3684/880
Kwasy tłuszczowe nasycone	9,2 – 9,9 (g)
Kwasy tłuszczowe jedno nienasycone	16 – 21 (g)
Kwasy tłuszczowe wielo nienasycone	69 – 75 (g)
Białko	0,1 (g)
Cukry	0 (g)
Sól	0 (g)
Olej lniany średnio zawiera
Kwas linolenowy	52-58%
Kwas oleinowy	18-20%
Kwas linolowy	15-17%
Kwas palmitynowy	6%
Kwas stearynowy	3-4%

Oprócz kwasów tłuszczowych w oleju lnianym znajdują się fitosterole:

β-sitosterol – 206 mg/100 g,

kampesterol – 105 mg/100 g,

stigmasterol – 35 mg/100 g,

brasikasterol – 2,4 mg/100 g,

α-tokoferol – 4 mg/100 g,

γ-tokoferol – 80 mg/100 g.  

Łącznie w oleju lnianym znajduje się ok. 685-695 mg/100 g fitosteroli/steroli.

Fitosterole to związki bioaktywne, którym przypisuje się korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Dla przykładu, związki te mogą przyczyniać się do obniżenia stężenia cholesterolu we krwi.

Nasiona lnu zawierają około 25% substancji pęczniejących: 3-6% śluzu o dużej lepkości, będącego mieszaniną kwaśnych arabinoksylanów, galaktanów, ramnogalaktouronianów oraz 4-7% błonnika, 30-40% oleju tłustego o dużej zawartości glicerydów kwasów tłuszczowych, głównie kwasu a-linolenowego (około 50%), należącego do szeregu omega- 3 oraz kwasu linolowego (około 15%) omega-6 i kwasu olejowego (około 15%) omega-9, 20-27% białka, 3-5% składników mineralnych, 0,1-1,5% glikozydów cyjanogennych diglikozydów (linustatynę i neolinustatynę), monoglukozydów (linamarynę, lotuastralinę i linustatynę D i E) oraz triglikozydów (linustatynę A-C). Ważną grupą są lignany, głównie diglukozyd sekoizolaricirezinolu oraz jego pochodne: enerodiol i enterolakton.

O właściwościach wszystkich obco brzmiących substancji nie będę się tutaj rozpisywał dlatego, że można je znaleźć w Internecie, po takich długich opisach, mój wpis stałby się tasiemcem, tracącym główny temat jakim jest olej lniany tłoczony na zimno na rzecz wykładu o właściwościach chemicznych różnych substancji.

Właściwości olejów lnianych

Olej lniany tłoczony na zimno to prawdziwa skarbnica niezbędnych, m.in. nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. Ich codzienne spożywanie jest bardzo ważne dla zachowania zdrowia oraz prawidłowego funkcjonowania organizmu. Regularne spożywanie oleju lnianego pomaga w:

Reguluje poziom cholesterolu we krwi – olej lniany zwiększa ilość frakcji HDL cholesterolu, a obniża frakcję LDL. Chroni naczynia przed powstawaniem blaszki miażdżycowej, zabezpiecza układ krwionośny przed chorobą wieńcową i zawałem serca. Obniża ryzyko powstawania zatorów, rozszerza tętnice oraz wzmacnia skurcz serca. 

Profilaktyka chorób nowotworowych – badania wykazują, że dzięki właściwościom antyoksydacyjnym, oraz znajdującej się w kwasie linolenowym tioproliny - silnego przeciwutleniacza, olej lniany może chronić przed powstawaniem nowotworów piersi, jajników, jelita grubego, prostaty. 

Redukuje stany zapalne organizmu, pomaga w odbudowywaniu uszkodzeń w jelicie grubym. Olej zapobiega tworzeniu się kamieni żółciowych i pomaga rozpuszczać już te istniejące, wspomaga również w leczeniu hemoroidów. Zalecany jako wsparcie w leczeniu trądziku, egzemy, łuszczycy, poparzeń skóry i trądziku różowatego. Pomaga też w gojeniu się ran, w leczeniu dny moczanowej (zapalenie stawów wywołane przez odkładanie się kryształków moczanu sodu) oraz łagodzi dolegliwości związane z artretyzmem. Wspomaga również leczenie stanów zapalnych związanych z padagrą (obrzęk i silny ból), toczniem i dysplazją piersi.

Wspomaga metabolizm– olej lniany przyspiesza metabolizm, wspomaga trawienie i usuwa zbędne produkty przemiany materii z organizmu. Pomaga także utrzymać prawidłową masę ciała. Olej lniany obniża indeks glikemiczny dlatego można go polecić osobom chorującym na cukrzycę oraz z nadciśnieniem tętniczym.

Wspiera pracę układu nerwowego – olej lniany wpływa na procesy zapamiętywania oraz uczenia się. Badania dowodzą, że suplementacja kwasami omega-3 wpływa pozytywnie na zachowanie oraz wspiera samokontrolę dzieci z ADHD, poprawia koncentrację, łagodząc impulsywność i niepokój. NNKT uczestniczą w przekazywaniu impulsów nerwowych dzięki temu wspomagają leczenie dolegliwości takich jak mrowienie i drętwienie rąk. Kwasy tłuszczowe wspomagają również leczenie choroby Parkinsona, chronią przed uszkodzeniem nerwów związanych z cukrzycą i stwardnieniem rozsianym.

Zwiększa produkcję prostaglandyny (reguluje procesy fizjologiczne, powstające wskutek pobudzenia nerwowego), oczyszcza wątrobę oraz pobudza produkcję kwasów żółciowych.

Wzmacnia układ odpornościowy, pomaga przy niedoczynności tarczycy oraz chorobie Hashimoto. Dzięki obecności lignanów w oleju lnianym, wykazuje on działanie podobne do naturalnie występujących estrogenów u kobiet, co spowoduje, że tarczyca zacznie wydzielać więcej własnych hormonów – tyroksyny i trójjodotyroniny – przywracające właściwe tempo przemian metabolicznych oraz przeciwdziałające odkładaniu się tłuszczu w tkankach, co jest częstym objawem choroby Hashimoto.

Wspomaga leczenie prostaty, impotencji oraz niepłodności męskiej, ponieważ kwasy NNKT pomagają zapobiegać obrzękom i zapaleniu prostaty, pozwalają również utrzymać się plemnikom w gotowości do zapłodnienia. Olej lniany pomaga w ukrwieniu penisa co jest ważne przy zaburzeniach erekcji.

Przyczynia się do prawidłowego utrzymania funkcjonowania mózgu, prawidłowego widzenia,  ze względu na obecność omega-3 i znajdującym się w nim kwasu dokozaheksaenowego (DHA), pomaga również w utrzymaniu prawidłowego poziomu trój-glicerydów we krwi

Wspomaga leczenie chorób kobiecych i menopauzy. W oleju lnianym znajdują się ligany i fitoestrogeny, pomocne w normalizowaniu kobiecych hormonów estrogenu i progesteronu. Wpływają one korzystnie na cykl miesiączkowy kobiety i przynoszą ulgę w dolegliwościach związanych z menopauzą. Zawarte w oleju lnianym kwasy tłuszczowe hamują nadmierne krwawienie związane z endometriozą.

Zastosowanie olejów lnianych w pielęgnacji ciała

Oprócz zastosowań w zdrowym odżywianiu olejów lnianych i nie tylko lnianych ale i innych, opisywanych w innych wpisach, tłoczonych na zimno, mają one zastosowanie również w pielęgnacji skóry, włosów czy paznokci (zapobiegają ich pękaniu), zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie, chociażby w uzupełnianiu witaminy E, która rozpuszcza się tylko w tłuszczach, nazywanej witaminą młodości, pełniącą rolę naturalnego przeciwutleniacza składników lipidowych. Witamina E wchodzi w skład wielu produktów kosmetycznych, szczególnie aktywne biologicznie są w tym wypadku D-α-tokoferole, β-tokoferole, γ i δ-tokoferol.

Jeżeli chodzi o skórę, to należy tutaj przypomnieć, że nasza skóra składa się głównie z kwasów tłuszczowych, linolowego oraz linolenowego, które to składniki w dużej ilości zawiera olej lniany tłoczony na zimno. Witamina E działa przede wszystkim: przeciwzapalnie, łagodząc i zapobiegając wykwitom (zmiany skórne), następnie witamina E działa przeciwrodnikowo, tzn. hamuje procesy starzenia się skóry, na które mają wpływ wolne rodniki w organizmie, witamina E wpływa na regeneracje skóry, spłyca zmarszczki, pomaga odtwarzać nowe tkanki, dalej witamina E zapobiega przebarwianiu skóry oraz powstawaniu plam pigmentacyjnych, szczególnie zaobserwowane u osób w starszym wieku. Witamina E zapobiega wiotczeniu skóry, uelastycznia ją, nadając skórze jędrność poprzez podwyższanie zdolności wiązania wody przez skórę. Na koniec do głównych pozytywnych skutków działania witaminy E można zaliczyć działania ochronne przed poparzeniem słonecznym wywołanym promieniowaniem ultrafioletowym UVB. Olej lniany można stosować bezpośrednio na skórę lub jako dodatek do różnego rodzaju masek regeneracyjnych czy używając kosmetyków zawierających w swoim składzie witaminę E.

Oprócz dobroczynnego działania witaminy E na skórę, witamina ta jest bardzo korzystna w pielęgnacji włosów, zarówno stosowana wewnętrznie, poprzez wzbogacania diety o produkty zawierające witaminę E oraz kwasy omega-3, jak chociażby olej lniany, jak i zewnętrznie, poprzez nakładanie oleju lnianego na włosy, który to zabieg, odżywia, tworzy warstwę ochronną zamykając wilgoć w łusce włosa oraz ogólnie wzmacnia włosy, wpływając korzystnie na powstrzymywaniu wypadaniu włosów, olej lniany wspomaga włosy przy odtwarzaniu różnego typu ubytków, nadaje włosom miękkość, gładkość oraz piękny zdrowy połysk. Olej lniany wpływa pozytywnie na krążenie krwi w skórze, dotleniając i odżywiając mieszki włosowe (zagłębienie naskórka z korzeniem włosa i ujściem gruczołów łojowych), czy również pobudza włosy do lepszego wzrostu. Olej lniany wpływa pozytywnie na regulację wydzielania serum (łój skórny), które zapewnia miękkość skóry jak i samych włosów, jednocześnie ograniczając przetłuszczaniu się włosów. Natłuszczanie olejem lnianym włosów pomaga również w neutralizacji wolnych rodników, uszkadzających struktury komórek włosów co przyspiesza ich starzenie i degenerację. Olej lniany możemy stosować zarówno przed myciem włosów jako maseczka jak i po umyciu jako zabezpieczenie końcówek włosów.

Praktyczne zastosowania oleju lnianego

Na samym początku chciałbym przekazać, że spożywanie oleju lnianego na swoje bardzo pozytywne działanie jak i może powodować różnego typu problemy zdrowotne, jeżeli będzie to przedawkowane, dlatego dla dorosłego człowieka zalecane jest, aby nie przekraczać dziennej dawki 1-3 łyżek stołowych maksymalnie dziennie (wskazanie na czczo, wtedy żołądek jest wygłodzony po nocy i maksymalnie wchłania wszystkie składniki, ale można też w trakcie i po posiłkach) a jeżeli olej lniany stosujemy w celach terapeutycznych, bez konsultacji z lekarzem, to taka terapia nie powinna przekraczać 2-3 miesięcy, powyżej tego okresu taka terapia powinna być zawsze za zgodą i pod kontrolą lekarza, uwzględniając przy tym wszystkie za, ale przede wszystkim przeciwwskazania do włączania do naszej diety wszystkich olejów tłoczonych na zimno w tym oleju lnianego. Przy terapii z wykorzystaniem oleju lnianego należy zapewnić sobie odpowiednie nawodnienie organizmu, konsumując co najmniej 2-3 litry płynów na dobę, najlepiej czystej, zdrowej wody. Jeżeli mamy jakieś wątpliwości to zawsze powinniśmy skonsultować to z naszym lekarzem rodzinnym lub z lekarzem specjalistą w przypadku chorowania na różnego typu przewlekłe choroby, czy możemy i ewentualnie w jakiej dawce używać poszczególnych tłuszczów roślinnych. Jeżeli mielibyśmy porównywać stosowanie w celach profilaktycznych, oleju lnianego z tranem w dolegliwościach chorób układu sercowo-naczyniowego to nic nie ujmując olejom, specjaliści zdecydowanie wskazują na tran, np. z wątroby dorsza atlantyckiego lub innych ryb tzw. dorszowatych, ten ale tylko prawdziwy, dobrej jakości tran z czystych najlepiej północnych mórz, jako środek odpowiedniejszy do tego celu niż oleje w tym olej lniany tłoczony na zimno.

Olej lniany, nazywany obok kofeiny, papryczek chili, octu jabłkowego, cynamonu, kurkumy czy zielonej herbaty, „naturalnym spalaczem tłuszczu” pozytywnie wpływa również na odchudzanie, chociażby z tego powodu, nie może być stosowany do smażenia potraw, co pośrednio wymusza inny, bardziej pro-zdrowotny sposób na przygotowanie posiłków poprzez, ograniczanie węglowodanów czy tłuszczów zwierzęcych, chociażby gotowanie na parze czy spożywanie większych ilości różnego typu sałatek, twarogu czy koktajli z dodatkiem oleju lnianego. Niektórzy mówią, że używając olej lniany do wspomagania diet odchudzających, po niezbyt długim okresie zauważamy, że nasza sylwetka (włosy, skóra) nabiera zdrowego wyglądu a my sami nabieramy w sobie tak potrzebnej na co dzień witalności. Ja niestety nigdy nie miałem potrzeby stosowania żadnej diety odchudzającej więc nic odpowiedzialnie nie mogę potwierdzić.

Przeciwwskazania do używania oleju lnianego!

Przy czym tak jak nieustannie zaznaczam, należy zawsze mieć umiar w stosowaniu również olejów roślinnych, typu olej lniany, zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie. Oprócz działań znacznie wzmacniających nasz organizm, włosy czy skórę, przy przedawkowaniu, mogą pojawić się również skutki uboczne, jak: osłabienie mięśni, zmęczenie, bóle głowy czy nawet problemy ze wzrokiem. Przy stosowaniu oleju lnianego wewnętrznie do niekorzystnych skutków ubocznych należy wymienić wpływ oleju na motorykę jelit wiążących się z wydalaniem kału z jelit. Dotyczy to szczególnie osób z nadwrażliwością jelit czy osób z przewlekłymi biegunkami. Spożywanie oleju lnianego może również zaburzyć gospodarkę hormonalną, szczególnie u kobiet w ciąży oraz karmiących. Do skutków ubocznych spożywania oleju lnianego należy zaliczyć obciążenie nerek i wątroby, specjaliści wręcz zakazują spożywania tego oleju osobom chorującym na kamicę nerkową, korzystających z dializ lub w wypadku braku jednej nerki. Przeciwwskazaniem do włączania do swojej diety oleju lnianego jest zapalenie pęcherzyka żółciowego czy trzustki. Olej lniany nie jest zalecany dla osób z silnymi zaparciami, chorobami zapalnymi czy mającymi uczulenie na składniki oleju lnianego. Spożywania oleju lnianego należy wystrzegać się tuż przed czy po zażyciu leków, ponieważ olej może znacznie zmniejszać wchłanianie tych leków, czym osłabiać ich działanie. Bezpiecznym odstępem czasowym może być minimum godzina przerwy przed i po zażycia leków. Innymi skutkami ubocznymi stosowania oleju lnianego mogą być problemy żołądkowe włącznie z biegunką, jeżeli nastąpi przedawkowanie ponad zalecaną normę dzienną czy długoterminową. Jeżeli ktoś podejrzewa u siebie różnego typu alergie to przed włączeniem do diety oleju lnianego należy zrobić badania czy te alergie nie dotyczą składu oleju lnianego. Do objawów alergicznych, które wykluczają używanie oleju lnianego należą: pokrzywka, trudności w oddychaniu, świszczący oddech czy świąd (nieprzyjemne uczucie potrzeby drapania się). UWAGA: bardzo ważne jest, aby osoby biorące leki na rozrzedzenie krwi w żadnym wypadku nie używały oleju lnianego, który sam w sobie powoduje zmniejszenie krzepliwości krwi oraz wchodzi w interakcję z tymi lekami co dodatkowo w połączeniu z lekami obniżającymi krzepliwość, może doprowadzić do bardzo groźnych krwotoków wewnętrznych czy nadmiernego krwawienia z ran. Olej lniany powoduje też u niektórych osób niekorzystne zmiany metaboliczne, ponieważ jeden ze składników oleju lnianego, kwas alfa-linolenowy ALA ciężko przekształca się w przyswajalne kwasy DHA oraz kwasy EPA. Co jest również ważne, niewskazane jest używanie oleju lnianego przez osoby po operacjach jamy brzusznej. Olej lniany ze względu na obecność kwasu alfa-linolenowgo obniża ciśnienie krwi, dlatego osoby, które na stałe mają niskie ciśnienie krwi, powinny regulować swoje dawki dzienne, aby nie wprowadzić się w hipotensję (poniżej 100x60 mm Hg).

Przy wytłaczaniu na zimno z ziaren siemienia, oleju lnianego jak i pozostałych z rodziny roślin oleistych, powstaje produkt uboczny tzn., wytłoczyny inaczej nazywane makuchami, w których pozostaje jeszcze ok. 15-20 % bardzo cennych minerałów, takich jak białko czy błonnik. Wyrzucanie takich składników byłoby niewybaczalnym błędem i przede wszystkim zwykłym marnotrawstwem. Makuchy to pozostałości po ziarnach siemienia lnianego z których został oddzielony olej, dlatego będą nadawały się do dalszego wykorzystania nawet podczas obróbki cieplnej. Makuchy możemy wykorzystać w wieloraki sposób, m.in. wytłoczyny można wyrzucić do kompostownika, skąd wrócą do gleby w ogródku jako nawóz, makuchy możemy wykorzystać jako mąkę, po wyschnięciu i zblendowaniu na pył, można ją dodawać do pieczenia chleba, krakersów, ciasteczek, naleśników, gofrów, placków czy racuchów, makuchy można łączyć ze zblendowanymi daktylami, masłem orzechowym, wiórkami kokosowymi, pestkami słonecznika, dyni czy sezamu. Z makuchów można zrobić słodką pastę do pieczywa świeżego lub chrupkiego, po zmiksowaniu ich z czymś słodkim, np. miodem, syropem z agawy, masłem orzechowym, a dodając odrobinę mleka można je zmieszać z kakałem. Jeżeli ktoś jest weganinem to tym bardziej powinien makuchy wykorzystywać w swoim jadłospisie, np. do kanapek z podsmażonymi pieczarkami, papryką czy roślinami strączkowymi. Wreszcie makuchami, ze względu na ich fikuśne kształty można przystrajać inne potrawy. W Internecie można znaleźć wiele różnych przepisów, które pokażą nam jak można wykorzystać pozostałe po wytłoczeniu oleju makuchy. 

                             Makuchy z różnych ziaren - czarnuszka, siemie lniane i rzepak 

Różnego typu oleje tłoczone na zimno, wykonuję samodzielnie, na odpowiedniej, na moje zapotrzebowanie, do tego celu przeznaczonej prasie. Oleje mojego wytłoczenia są w 100 % naturalne, bez jakichkolwiek chemicznych antyutleniaczy, konserwantów czy barwników. Olej po wytłoczeniu, zalewam do ciemnych szklanych buteleczek o pojemności 250 ml. Oleju nigdy nie wytłaczam ponad to co jestem w stanie zużyć w ciągu jednego miesiąca, aby bezpiecznie zachować wszystkie witaminy i minerały jakie są zawarte w olejach. Oleje zawsze przechowuję w lodówce wtedy są smaczne, zdrowe i pachnące roślinami, z których są wytłoczone. Koszty wytłoczonego oleju uzależnione są od ceny kupowanych najwyższej jakości, ekologicznych nasion, roślin oleistych przeznaczonych do tłoczenia olejów. Kilka najpopularniejszych odmian nasion do wytłoczenia ulubionych moich olejów, takich jak: rzepak, słonecznik, siemie lniane, czarnuszka czy nasiona konopi siewnej, mam na bieżąco, na inne muszę czasami czekać na dostawę nawet parę dni, ale myślę, że warto, aby odżywiać się ekologicznie, smacznie i zdrowo.

Znajomi pytają mnie czy olej z nasion konopi siewnych jest legalny w Polsce? Otóż zarówno olej konopny, jak i olejek CBD są w pełni legalne i dopuszczone do obrotu w Polsce. Wynikiem wielu wątpliwości odnośnie psychoaktywnego działania konopi jest po prostu mylenie dwóch rodzajów roślin: konopi indyjskich i konopi siewnej. Te pierwsze zawierają substancję THC, która ma działanie psychoaktywne. Konopie siewne i produkty pochodzące z tej rośliny mają natomiast około 0,2-0,3 % CBD – więc  jest to śladowa ilość, która nie ma żadnego wpływu na stan psychiczny człowieka. Po spożyciu i użyciu oleju konopnego można prowadzić pojazdy – nie wpływa on na zdolność widzenia i ocenę sytuacji. Mogą go stosować również dzieci - jest to nawet wskazany i zalecany, zdrowy dodatek do dań najmłodszych. Nie ma również możliwości zatrucia się olejem konopnym, ani jego przedawkowania, jeżeli stosujemy się do ogólnych zaleceń wskazywanych np. w moich wpisach. Więcej na temat składu, właściwości i działania prozdrowotnego oleju konopnego, wytłoczonego z nasion konopi siewnych, napiszę w najbliższym czasie w innym wpisie.

Na posiadanym przeze mnie sprzęcie, który nie jest przeznaczony do przemysłowego, komercyjnego tłoczenia olejów, można higienicznie i bezpiecznie tłoczyć na zimno olej z następujących roślin oleistych: rzepak, słonecznik, siemie lniane, wiesiołek, czarnuszka, nasiona konopi siewnych, orzechy włoskie, laskowe, ziemne, sezam, dynia, chia i inne w miarę dostępności odpowiedniej jakości nasion, możliwości technicznych i wydajności prasy.

I tak, aby nie było żadnych niedomówień czy posądzeń o stronniczość w moich ocenach, zaznaczam, że: nie reprezentuję żadnej firmy tłoczącej oleje czy produkującej prasy przeznaczone do tego celu, czy jakiejkolwiek innej firmy, związanej z tą branżą, nie jestem czyimkolwiek lobbystą, nie piszę na Blogu niczego na specjalne zamówienia kogokolwiek, nie czerpię żadnych korzyści materialnych z pisania tego Bloga. Kieruję się zasadą z Pisma Świętego, gdzie możemy przeczytać, aby wiedzą za którą sami nie zapłaciliśmy, pokornie służyć innym i przekazywać ją dalej również bezinteresownie, a to dobro powinno do nas wrócić ze zdwojoną siłą:

1 Kor 4,07 Któż będzie cię wyróżniał? Cóż masz, czego byś nie otrzymał? (od Stwórcy) A jeśliś otrzymał, to czemu się chełpisz, tak jakbyś nie otrzymał.

Mt 10,08 … Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie!

Dz 20,35 … i pamiętać o słowach Pana Jezusa, który powiedział: ”Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu”.

Jestem całkowicie niezależnym pasjonatem zdrowego, smacznego i ekologicznego odżywiania się. Wszystkie dane przed publikacją, jakie umieszczam w swoich wpisach są kilkakrotnie weryfikowane w różnych wiarygodnych źródłach. Otwarty jestem również na wszelkie fachowe, rzetelne i przekonujące argumenty, licząc, że czytelnicy tego Blogu będą przesyłać na mojego maila swoje tego typu uwagi, abyśmy mogli wszyscy żyć w coraz zdrowszym i bardziej ekologicznym środowisku.

Jednak zawsze pamiętajmy, że nic nie zastąpi zdrowego, jak tylko jest to możliwe w obecnych czasach, w miarę ekologicznego i zbilansowanego, codziennego odżywiania oraz ruchu na świeżym powietrzu.

Przedstawione materiały opisują rośliny, oleje, substancje, preparaty, mieszaniny, witaminy, minerały itp. i ich standardowy skład oraz możliwe zastosowania na podstawie wybranych ogólnodostępnych publikacji, badań, zdjęć i innych materiałów znalezionych w Internecie, prasie oraz literaturze.

W następnych wpisach, w miarę swoich możliwości, będę przedstawiał kolejne rośliny oleiste, z których można wytłoczyć olej na zimno, dlatego jeżeli kogoś interesują problemy prozdrowotnego odżywiania, proszę na bieżąco śledzić mój Blog.

Życzę wszystkim zdrowia

Wszelkie pytania i uwagi proszę przesyłać na maila tdinfo@gmail.com

UWAGA: Jeżeli ktoś z Państwa zamiast czytania tekstu mojego Bloga chciałby go odsłuchać, aby nie męczyć swoich oczu, z wykorzystaniem mowy syntetycznej, do złudzenia przypominającą mowę ludzką, i którą naprawdę trudno odróżnić od głosu „żywego” człowieka, to już istnieje taka możliwość również na mojej stronie. Bardzo przydatnym, a co ważne bezpłatnym i bezpiecznym gadżetem, który rozwiązuje ten problem jest bardzo prosta wtyczka do przeglądarki Google. Jak to zrobić?

Należy używać przeglądarki Chrome wchodząc na moją stronę, w której znajdujemy wtyczkę: Wybór Reader (Tekst na Mowę) – i którą należy zainstalować oraz w opcjach należy ustawić język polski, dołączając ją do rozszerzeń. Ikonka rozszerzeń znajduje się w prawym górnym rogu paska przeglądarki. Po dołączeniu aplikacji do przeglądarki, jeżeli chcemy włączyć czytanie, to na stronie internetowej zaznaczamy odpowiedni tekst i w przeglądarce najpierw wciskamy ikonkę rozszerzeń, znajdujemy poniżej ikonkę - Wybór Reader – i lewym przyciskiem myszy klikamy na nią. Aplikacja automatycznie zaczyna miłym głosem czytać zaznaczoną treść. My w tym czasie możemy spokojnie usiąść w fotelu i z zamkniętymi oczami delektować się odtwarzanym tekstem.

Kod QR do tego wpisu

 

Ten link przenosi na górę strony