Olej z czarnuszki tłoczony na zimno

 Informacje ogólne o oleju z czarnuszki tłoczonym na zimno 

Czarny kminek (kmin) (łac. Nigella sativa), pochodzi z Egiptu i Azji Zachodniej, potocznie nazywany czarnuszką siewną, dzięki temu, że ma w sobie przeogromny zasób, różnego typu pro-zdrowotnych składników, nazywany jest również z arabskiego „Habbat al-barakah” jako „ziarno błogosławieństwa”, „ziarno Benedykta”, „dziewicą w zieleni”, „złotem faraonów” czy „włosami Wenus”. Jeden z proroków arabskich powiedział kiedyś, że: „czarne ziarno jest środkiem zaradczym dla wszystkich chorób, z wyjątkiem śmierci”. Z pierwszą częścią tego zdania można jak najbardziej polemizować, ale z drugą już nie, jeżeli tylko mamy na myśli naszą śmierć ziemską.

O czarnuszce pisał już Prorok Starego Testamentu Izajasz w swojej Księdze (765-701 r. p.n.e.).

Iz 28,23 Nastawcie uszu i słuchajcie głosu mego, uważajcie i słuchajcie mej mowy!

Iz 28,24 Czyż oracz wciąż tylko orze [pod zasiew], przewraca i bronuje swą rolę?

Iz 28,25 Czyż raczej, gdy zrówna jej powierzchnię, nie zasiewa czarnuszki i nie rozrzuca kminu? Czy nie sieje pszenicy, ”zboża”, jęczmienia ”i prosa”, wreszcie orkiszu po brzegach?

Iz 28,26 A ktoś poucza go o tym prawie, jego Bóg mu to wykłada.

Iz 28,27 Zaprawdę, czarnuszki nie młócą saniami młockarskimi ani po kminie nie przetaczają walca młockarskiego wozu, ale bijakiem wybija się czarnuszkę, a kminek cepami.

Iz 28,28 Zboże mogłoby ulec zmiażdżeniu; ale nie bez końca młóci je młockarz. Gdy przetoczy koło swego wozu młockarskiego wraz z zaprzęgiem, nie zmiażdży go.

Iz 28,29 To również pochodzi od Pana Zastępów, który przedziwny okazał się w radzie, niezmierzony w mądrości.

Starożytni uczeni specjalizujący się w medycynie, jak: Hipokrates (ok. 460-377 r. p.n.e.), Pliniusz Starszy (23-79 r. n.e.),  Dioskurides (ok. 40-90 r. n.e.) czy Galen (129-216 r. n.e.) również uważali, że czarnuszka ma nieprzebrane właściwości prozdrowotne i szeroko stosowali ją w swoich praktykach lekarskich.

Wracając do charakterystyki czarnuszki siewnej (inne odmiany czarnuszki to: damasceńska, polna czy orientalna) jako rośliny, z której możemy wytłoczyć na zimno, ten tak cenny dla zdrowia olej (z łac. Oleum Nigellae Sativae), wiemy, że jest to roślina jednoroczna, miododajna, z rodziny jaskrowatych (z łac. Ranunculaceae), posiadająca dość duże kwiaty o średnicy do 3 cm., w kolorze od białego, jasnobłękitnego do purpurowego, specyficznie aromatyczne czarne nasiona (wielkości 1-3 mm), o szorstkim, trójkątno-podłużnym kształcie oraz białym oleistym wnętrzu, zapachu nieco korzennego podobnego do fenkułu (anyżowy aromat) czyli kopru włoskiego oraz smaku (intensywny, ostry, nieco gorzkawy) podobnego do gałki muszkatołowej czy pieprzu czy orzechów. Czarnuszka kwitnie od czerwca do lipca zaś mieszki z nasionami zbierane są we wrześniu, gdy roślina zaczyna przybierać brunatny kolor a łodygi żółknieją. Roślina ma wysokość od 20 do 60 cm. Po zbiorze mieszki należy dokładnie wysuszyć poprzez rozgniatanie i wydobyć z nich nasiona, które wymagają jeszcze dodatkowego suszenia, aby nie spleśniały.

Skład chemiczny oleju tłoczonego na zimno z czarnuszki

Spośród roślin oleistych najbardziej wyjątkowym i specyficznym składem chemicznym wyróżnia się olej z czarnuszki siewnej, który jest swego rodzaju wielką skarbnicą różnego typu substancji wspomagających nasze zdrowe i ekologiczne diety. Olej z czarnuszki, tak jak większość olejów tłoczonych na zimno, jest przede wszystkim doskonałym źródłem tłuszczu (92 g/100 ml) i jednocześnie produktem kalorycznym, którego wartość energetyczna wynosi 826 kcal w 100 ml, wspomagającym nasze zdrowie.

 

Tłuszcze – ogólnie W tym kwasy nienasycone (NNKT)	36-36 % 85 %
Kwas linolowy – omega-6	50-60 %
Kwas oleinowy – omega-9	20-23,4 %
Kwas dihomolinolowy	10 %
Kwas linolenowy – omega-3	1 %
Kwas palmitynowy	12,5 %
Kwas eikozadienowy	3 %
Tymochinon	30-48 %
Tymohydrochinon, ditymochinon, p-cymen	7-15 %
Karwakrol	6-12 %
4-terpineol	2-7 %
T-anetol	1-4 %
A także - α-pinen, tymol, sterole (α-sitosterol, stigmasterol, biotyna, witamina E, B1, B3, B6, A, E, F, beta-karoten, przeciwutleniacze czy sole mineralne

 

Nasiona czarnuszki zawierają również alkaloidy izochinolinowe (nigellinę, nigelliminę), alkaloidy diterpenowe (nigellaminę) oraz inidazolowe (nigellidynę, nigellicynę), a także saponiny triperpenowe (α-hederyna), które znane są ze swych właściwości przeciwnowotworowych, około 1% kwasu alfalinolenowego i eikozadienowego. Nasiona czarnuszki stanowią również wspaniałe źródło witaminy E - tokoferol oraz zawierają minerały takie jak: żelazo, wapń, potas, sód, magnez, cynk, fosfor czy miedź.

Nasiona czarnuszki są źródłem wielu substancji biologicznie czynnych. Bogate są w steroidy (m.in. stigmasterol, fitosterol czy cholesterol) i flawonoidy (glikozydy kemferolu, kwercetyny). Poza tym występują:  saponozydy triterpenowe (melantyna, hederakozyd C), oraz olejek eteryczny (0,4-2,5 %), w skład którego wchodzą nigellon, tymochinon, tymohydrochinon, ditymochinon, p-cymen, karwakrol i tymol.

Zawartość procentowa składników prozdrowotnych zawartych w nasionach czarnuszki zależy w dużym stopniu od rejonu uprawy, jakości surowca siewnego oraz końcowego procesu czyli metod obróbki, jednak najważniejszymi związkami czynnymi są: tymochinon, p-cymen, karwakrol, 4-terpineol, α-pinen, tymol, karwon, limonen i cytronelol..

Jednym z podstawowych składników, jeżeli nie najważniejszym, w oleju z czarnuszki jest tymochinon – jest to składnik o właściwościach przeciwzapalnych i bakteriobójczych wobec bakterii Gram-dodatnich i gronkowców oraz bakterii gram-ujemnych: Staphylococcus aureus, S. epidermidis, Streptococcus pyogenes, Pseudomonas aeruginosa i Escherichia coli, którego działanie można przyrównać do aktywności aspiryny w dawce 100 mg/kg. Dzięki niemu olej z czarnuszki wykazuje potencjalne działanie antynowotworowe, przeciwutleniające, przeciwgrzybiczne, przeciwwirusowe, anty-pasożytnicze a także ochronne na miąższ nerek i wątroby. Antybakteryjne, przeciwwirusowe i zwalczające grzybicę działanie tymochinonu wspierają także inne obecne w oleju z czarnuszki fenole, terpeny i chinony - ditymochinon (nigellon), tymohydrochinon i tymol. Według literatury naukowej zawartość tymochinonu w oleju z czarnuszki wynosi od 3.2 do 9.6 mg/ml, a im wyższa wartość, tym lepszy jakościowo olej.

Właściwości oleju z czarnuszki tłoczonego na zimno

Olej z czarnuszki według badań posiada wiele właściwości farmakologicznych, które wspomagają działania: immunostymulujące, hipoglikemiczne, przeciw-zapalne, przeciw-nadciśnieniowe, przeciw-astmatyczne, przeciw-drobnoustrojowe, przeciw-pasożytnicze, przeciw-utleniające, przeciw-nowotworowe, działają antybakteryjnie (podobnie działa również olej z oregano), antywirusowo, antyseptycznie, antyoksydacyjnie, przeciwgrzybicznie czy przeciwalergicznie. Wszystkie te dobroczynne działania czarnuszki zostały przez lata potwierdzone wieloma badaniami, przeprowadzanymi zarówno przez zwolenników jak i sceptyków, dotyczące stosowanie czarnuszki zarówno w celach polepszenia stanu zdrowia jak i zastosowań w pielęgnacji ciała czy w kuchni. Jednym z tego typu badań z udziałem czarnuszki było badanie Petera Schleichera na dość dużej grupie osób chorujących na atopowe zapalenie skóry i alergie, które wykazało, że ok. 70% osób biorących udział w tym eksperymencie zostało całkowicie wyleczonych z tych chorób. Wyniki tego badania są dostępne w Internecie i można się z nimi osobiście zapoznać.

Szczegółowo można by wypunktować następujące działania oleju z czarnuszki tłoczonego na zimno:

powoduje wzrost aktywności układu odpornościowego i zwiększa liczbę komórek odpornościowych – dzięki zawartości tymochinonu olej z czarnuszki polecany jest osobom z przewlekłymi infekcjami lub alergią, chroni przed skutkami promieniowania słonecznego, wspomaga leczenie anemii podnosząc poziom hemoglobiny i erytrocytów we krwi, dzięki zawartości żelaza oraz związków pomagających wchłanianie żelaza z pożywienia, ponieważ to należy do głównych problemów w występowaniu anemii;

wspomaga pracę układu nerwowego, rozrodczego, ponieważ działa przeciwskurczowo, reguluje miesiączkowanie, wspomaga laktację, wykazuje działanie antykoncepcyjne porównywalne do syntetycznego estrogenu, jest pomocny przy bólach menstruacyjnych, ważne u mężczyzn - naturalnie podnosi poziom testosteronu, przyspiesza proces gojenia się ran powstałych w wyniku oparzeń, owrzodzeń, wycieków ropnych i skaleczeń, wspomaga leczenie padaczki szczególnie u dzieci (prawdopodobnie mają na to wpływ unikalne związki zawarte w czarnuszce posiadające działanie przeciwdrgawkowe i przeciwpadaczkowe), powstrzymuje zaburzenia snu, m.in. bezsenność, łagodzi stres, lęki czy depresję działając podobnie do adaptogenu, działa sedatywnie (uspokajająco) i wyciszająco na organizm człowieka.

działanie immunomodulujące – olej z czarnuszki oprócz wspierania pracy układu odpornościowego u osób z obniżoną odpornością, poprzez wzrost liczby komórek odpornościowych, pobudza syntezy interferonu, powoduje wzrost liczby limfocytów i makrofagów, także wspiera leczenie różnego rodzaju chorób autoimmunologicznych (choroby autoimmunologiczne nazywane są również chorobami z autoagresji – oznacza to, że układ immunologiczny uznaje swoje własne komórki za obce i próbuje je zwalczać. Postępujące zapalenie autoimmunologiczne z czasem zaczyna dawać objawy ze strony narządów lub całych układów w organizmie), do chorób immunologicznych ogólnie zaliczamy: RZS czyli reumatoidalne zapalenie stawów, ŁZS – łuszczycowe zapalenie stawów, zespół Sjögrena, twardzina układowa, toczeń rumieniowy układowy, anemia złośliwa. Do szczegółowych chorób immunologicznych należą: choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, choroba Addisona, miastenia, stwardnienie rozsiane czy cukrzyca typu 1.

RZS czyli reumatoidalne zapalenie stawów – to bardzo dokuczliwa choroba w której uśmierzeniu może być pomocny również olej z czarnuszki i dlatego chciałbym poświęcić na nią trochę miejsca.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, gościec, dawna nazwa: gościec przewlekle postępujący) jest przewlekłą chorobą zapalną atakującą stawy i różne narządy. Najbardziej charakterystycznym jej objawem jest ból, sztywność oraz obrzęk stawów rąk i stóp, ale zapalenie może dotyczyć także innych stawów. Nieleczona choroba prowadzi najczęściej do zniszczenia stawów i ciężkiej niesprawności, a także do uszkodzenia wielu narządów i przedwczesnego zgonu. Wczesne zastosowanie skutecznego leczenia hamuje postęp choroby, zapobiega jej powikłaniom i umożliwia normalne funkcjonowanie.

Dalsza część specjalistycznego artykułu o RZS jest pod linkiem poniżej:

https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/63732,reumatoidalne-zapalenie-stawow

Jeżeli chodzi o funkcję wspomagającą przy leczeniu RZS, według badań dość istotną rolę może spełniać olej z czarnuszki, posiadający jedne z najsilniejszych, wśród naturalnych roślin leczniczych właściwości przeciwzapalnych czy łagodzących ból, szczególnie w początkowym stadium tej choroby, dzięki zawartemu w tym oleju tymochinonu, który działa przeciwzapalnie podobnie do metotreksatu (organiczny związek chemiczny, należący do antagonistów kwasu foliowego). Podczas zażywania oleju z czarnuszki u chorych na RZS zaobserwowano zmniejszenie się obrzęku stawów oraz skrócenia czasu trwania sztywności porannej.

Osoby chore na RZS powinny przestrzegać zasad zdrowego żywienia oraz wystrzegać się różnego rodzaju używek, m.in. kawy. Finowie po 15-letnim badaniu obserwacyjnym, obejmującym 26 tys. uczestników, doszli do wniosku, że osoby wypijające 4 lub więcej jej filiżanek dziennie 2-krotnie częściej wykazują w testach cechy artretyzmu niż te, które piją kawę tylko okazjonalnie. U osób pijących codziennie 11 lub więcej filiżanek małej czarnej niemal 15 razy częściej stwierdzano we krwi wysoki poziom czynnika reumatoidalnego charakterystycznego dla wczesnych objawów RZS. Dieta przeciwzapalna zalecana dla osób chorujących na RZS jest dość zbliżona do popularnej diety śródziemnomorskiej, składającej się przede wszystkim z ryb, owoców, warzyw, zbóż, fasoli i neutralnych tłuszczów. U osób cierpiących na RZS wiąże się ją z nawet 56-procentowym zmniejszeniem objawów, takich jak obrzęk, tkliwość i ból stawów, a także z poprawą mobilności i żywotności. Może to wynikać z faktu, iż dieta ta, oparta w znacznej mierze na produktach roślinnych, bogata jest w pewne związki przeciwzapalne (czarnuszka), takie jak niezbędne kwasy tłuszczowe i enzymy. Naukowcy zwracają uwagę na fakt, iż obfituje ona w naturalne antyoksydanty i błonnik pokarmowy. Z kolei Szwedzcy uczeni postanowili sprawdzić, czy dieta śródziemnomorska w porównaniu ze zwykłą zachodnią może zahamować aktywność choroby u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Po 12 tygodniach stosujące ją osoby odnotowały poprawę w porównaniu z wartościami wyjściowymi. Uzyskały one zmniejszenie aktywności zapalnej, zwiększenie sprawności fizycznej i poprawę witalności. Dieta śródziemnomorska jest bardzo skuteczna zarówno w łagodzeniu powikłań wynikających z samego przebiegu RZS, jak i skutków ubocznych w związku ze stosowaniem leków, szczególnie tych syntetycznych bardzo mocno działających.

działanie przeciwalergiczne – olej z czarnuszki to naturalny sposób na walkę z objawami alergii - porównywalny z działaniem syntetycznej cetyryzyny - ze względu na zawartość w sobie tymochinonu (schemat składu chemicznego poniżej). W przeciwieństwie do leków antyhistaminowych łagodzących katar sienny, objawy astmy oskrzelowej, łagodzi duszności i zmniejsza ich częstotliwość, poprawia wydolność płuc, zmniejsza „świszczący oddech” czy skutki egzemy atopowej, olej z czarnuszki, który jest naturalnym antyhistaminem nie wywołuje tak dokuczliwych skutków ubocznych jak leki a jednocześnie wspiera on również terapie odczulające. Olej z czarnuszki ma też zastosowanie w aromaterapii, po dodaniu kilku kropel oleju powoduje, że skóra staje się bardziej nawilżona i gładsza a kąpiel wieczorna z dodatkiem oleju pomaga w bezsenności i ułatwia zasypianie.

                                                                  Skład chemiczny tymochinonu

działanie antyoksydacyjne – według badań, zarówno nasiona, jak i olej z czarnuszki dość skutecznie zmniejszają stres oksydacyjny, pomagając w utrzymaniu prawidłowego poziomu ciśnienia tętniczego krwi oraz tętna;

wsparcie dolegliwości układu pokarmowego – olejek z czarnuszki łagodzi takie schorzenia jak: wzdęcia, nagromadzenie nadmiernych gazów, nieżyty żołądka,  refluks, wrzody żołądka i dwunastnicy czy zatrucie pokarmowe, minimalizuje nudności i wymioty, stymuluje trawienie, zapobiega rozstrojom żołądka, ma działanie wiatropędne, działa również korzystnie na pracę trzustki i wątroby chroniąc przed bakterią Helicobacter pylori, która jest odpowiedzialna za rozwój choroby wrzodowej, działa leczniczo na wrzody żołądka i dwunastnicy, olej z czarnuszki chroni błonę śluzową żołądka, zmniejszając wydzielanie kwasu żołądkowego, zwiększając produkcję śluzu;

ma korzystny wpływ na spadek poziomu cholesterolu oraz cukru we krwi – może tym przyczyniać się do zahamowania procesu rozwoju takich schorzeń przewlekłych jak m.in. cukrzyca typu II, miażdżyca, regeneruje trzustkę oraz wiele chorób układu sercowo-naczyniowego, olej z czarnuszki obniża poziom glukozy we krwi podobnie do metforminy, prolaktyny, zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów, obniża poziom trójglicerydów we krwi, chroni przed wzrostem homocysteiny, minimalizując ryzyko powstania miażdżycy;

Z badan klinicznych wynika, że nadmiar glukozy, prolaktyny, a także trójglicerydów i cholesterolu w organizmie prowadzi do rozwoju miażdżycy, a dalej do chorób układu sercowo-naczyniowego, takich jak choroba niedokrwienna serca czy zawał.

posiada działanie hipotensyjne - może obniżyć ciśnienie tętnicze, dlatego olej z czarnuszki jest polecany osobom zmagającym się z nadciśnieniem;

wspomaga pracę nerek i pomaga zapobiegać tworzeniu się kamieni nerkowych, dzięki obniżaniu stężenie szczawianów w moczu oraz chroni przed ksenobiotykami, lekami i metalami ciężkimi, oczyszcza z toksyn.

wykazuje działanie przeciwbólowe, antybakteryjnie, przeciwzapalnie, antywirusowe, przeciwgrzybiczne i przeciw-pasożytnicze (dzięki dużej zawartości saponinu) - może okazać się pomocny w zwalczaniu pasożytów, niszcząc zarówno dorosły pasożyty jak i ich jaja, m.in. tasiemca, owsików, włośnia krętego, blastocytozę, lamblię oraz wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, pomaga w zwalczeniu szczepów różnych bakterii, m.in. gronkowca, listerii, E.coli, chroni przed osteoporozą i artretyzmem, zwiększa gęstość mineralną kości, badania wykazały, że podawanie czarnuszki przez niecałe dwa tygodnie może spowodować zahamowanie wzrostu patogenów takich jak, np. Candida albicans Berkhout (bielnik biały) - to grzyb bezotoczkowy, wywołujący zakażenia oportunistyczne i przyczynia się do problemów z jelitami, u chorych z obniżoną odpornością, olej z czarnuszki wykazuje niemałą skuteczność w przypadku zakażenia przywrą (należy do grupy robaków i pierwotniaków osiągających nawet do 2 cm wielkości, można wyróżnić m.in. przywry wątrobowe i jelitowe). W jednym z przeprowadzonych badań przez Uniwersytet Dhaka porównano antybakteryjne właściwości oleju z czarnuszki z 5 antybiotykami (nalidixic acid, gentamicin, cotrimoxazole, ampicillin, tetracycline). Po podsumowaniu badań okazało się, że olej z czarnuszki był znacznie skuteczniejszy w walce z bakteriami, nawet wykazującymi dużą odporność na działanie antybiotyków – V. cholera i E. coli;

wykazuje właściwości mukolityczne (rozrzedzające wydzielinę) – olej z czarnuszki może skracać czas leczenia chorób górnych dróg oddechowych, jak np. zapalenia oskrzeli, pomocny w leczeniu astmy dzięki temu, że zwiększa wydolność płuc. Dzięki substancjom zawartym w oleju oskrzela rozszerzają się i lepiej pracują, a zalegająca w nich wydzielina jest łatwiej wykrztuszana;

według najnowszych badań olej z czarnuszki może być pomocny w leczeniu nowotworów – naukowcy twierdzą, że olej z czarnuszki hamuje komórki nowotworowe, unieszkodliwia komórki raka płuc, wątroby, mózgu, białaczki, nowotworów piersi, jelita grubego. Posiada zdolność wywoływania apoptozy czyli unicestwiania komórek rakowych ale co ważne nie powodując przy tym uszkadzania komórek zdrowych. Olej z czarnuszki stymuluje syntezę cytokin przeciwzapalnych, które skierowane są przeciwko antygenom nowotworowym oraz chroni przed szkodliwymi skutkami radioterapii.

olej z czarnuszki poprawia pracę mózgu? – głównie dzięki temu, że olej z czarnuszki zawiera ten bardzo cenny tymochinon, o którym już wspominałem kilkakrotnie, łagodząc stany zapalne układu nerwowego, charakterystyczne dla choroby Alzheimera czy Parkinsona. Jednak co do dobroczynnego wpływu oleju z czarnuszki na mózg nie można za wiele znaleźć badań, które by naukowo potwierdzały ten wpływ i dlatego osobiście byłbym bardzo powściągliwy w tym temacie. Wspomniałem o tym, ponieważ są jakieś śladowe badania z tego zakresu, ale na bardzo małej grupie osób w starszym wieku, które potwierdzały, że w wyniku podawania kapsułek zawierających olej z czarnuszki, nastąpiła poprawa pamięci, koncentracji czy też innych funkcji poznawczych u tych osób.

Nasiona czarnuszki, przez swój charakterystyczny zapach i smak, znakomicie nadają się do potraw mięsnych, nadając im delikatnie ostrą nutę smakową. Można też wykonać napar, podobny do naparu z czystka. Olejki eteryczne czy olej tłoczony z nasion czarnuszki mają doskonałe działanie oczyszczające oraz poprawiają apetyt.

są badania, które sugerują, że olej z czarnuszki pomaga w odchudzaniu, obniżając wskaźnik masy ciała, BMI u osób z otyłością, zespołem metabolicznym czy cukrzycą typu II, zmniejszając m.in. obwód w talii, nastąpiła też poprawa poziomu trójglicerydów czy cholesterolu LDL.

Olej z czarnuszki ma swój specyficzny, ostry, aromatyczny smak i na początku może być ciężko go przełknąć. Ale jeżeli chcemy osiągnąć swoje cele zdrowotne, to nie wolno się poddawać, po jakimś czasie można zupełnie przyzwyczaić się do tego smaku w imię wyższych celów. Jeśli nie przechodzi nam przez gardło sam olej, to można dodać kilka kropel soku z cytryny lub wymieszać z dobrej jakości sokiem pomarańczowym czy jabłkowym i wtedy wypić.

Jednak zawsze należy pamiętać, że czarnuszka sama w sobie nie wyleczy nas z żadnej choroby, mimo bardzo wszechstronnego działania. Podstawa to zdrowe odżywianie i odpowiedni, aktywny styl życia, a czarnuszka może tylko dobrze nas w tym wspomagać przynosząc dodatkowe korzyści i zdecydowanie szybsze efekty.

Olej z czarnuszki jest świetnym dodatkiem w kuchni, dodając go do twarogów, kasz, sałatek, sosów, zup, surówek, mięs, duszonych warzyw, bigosu czy innych potraw wg swojego gustu. Nasiona czarnuszki można też zmielić i stosować jako zamiennik pieprzu. Ziarna czarnuszki można też żuć, co działa odświeżająco na oddech. Ze względu na swój intensywny korzenny zapach można ten zapach załagodzić mieszając go np. z miodem czy różnymi sokami owocowymi. I pamiętajmy - olej z czarnuszki stosujemy tylko na zimno.

Olej z czarnuszki świetnie nadaje się do robienia naparów, służących do picia, do przemywania twarzy i skóry, do przemywania ran czy owrzodzeń. Można z olejem robić sobie nalewki stosowane do przemywania skóry, np. przy zakażeniach grzybiczych. Z rozdrobnionych nasion czarnuszki można przygotowywać krople do nosa, użyteczne przy katarze czy w leczeniu zatok. Czarnuszka również może być składnikiem tzw. zioło-miodu z dodatkiem goździków, anyżu i tymianku. Taki preparat działa wykrztuśnie, stosowany jest na ból gardła, na kaszel i w czasie przeziębienia. Wywar z czarnuszki możemy stosować w leczeniu problemów trawiennych, w zaburzeniach miesiączkowania, przy żółtaczce czy na pojawiające się w naszym organizmie pasożyty. Nie będę tutaj przedstawiał przepisów na przygotowanie poszczególnych preparatów, ponieważ można takowe znaleźć w Internecie ale jeżeli ktoś miałby z tym problem to proszę o maila do mnie to indywidualnie prześlę.

Zastosowanie oleju z czarnuszki w pielęgnacji ciała

Olej z czarnuszki charakteryzujący się bogatym składem substancji aktywnych o cennych właściwościach prozdrowotnych, znajduje również z powodzeniem, szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, m.in. jako składnik różnego rodzaju preparatów do pielęgnacji ciała oraz do bezpośredniego wykonywania zabiegów kosmetycznych. Można nim olejować zniszczone włosy, dodawać go do maseczek odżywczych, używać do wzmacniania paznokci czy skóry. Zabiegi takie, przynajmniej częściowo, można praktycznie wykonywać samemu w domu lub w zakładach fryzjersko-kosmetycznych, które taką usługę proponują i mają odpowiednią wiedzę jak ją bezpiecznie wykonać. Poniżej pokrótce opiszę niektóre zabiegi z udziałem oleju z czarnuszki jakie mogą pomóc w pielęgnacji naszego ciała.

Jakie może mieć zastosowanie olej z czarnuszki do pielęgnacji włosów i skóry?

Olejenie włosów – zabieg ten przywraca włosom puszystość, zdrowy estetyczny wygląd kosmyków, hamuje procesy chorobotwórcze, zwalcza mikroorganizmy, takie jak: bakterie, grzyby czy wirusy, olej z czarnuszki również łagodzi miejscowe procesy zapalne, zmniejsza uciążliwy łupież, który może wynikać z nagromadzeniem się grzybów na powierzchni naskórka. Olej nawilża włosy i je odżywia swoimi cennymi witaminami i minerałami. Substancje przeciw-utleniające zawarte w oleju z czarnuszki i nie tylko zresztą akurat w tym oleju, pomagają w zmaganiu się z dyskomfortem wynikającym ze szkodliwym wpływem różnego typu czynników zewnętrznych, które uszkadzają włosy, olejenie uodparnia włosy przed suchością powietrza czy skrajnymi temperaturami, zarówno gorącem jak i zimnem, przed silnym wiatrem czy promieniowaniem ultrafioletowym.  

Według specjalistów olej z czarnuszki, dzięki bogatej zawartości tłuszczów, szczególnie tych nienasyconych oraz swoim właściwościom zmiękczającym i odżywiającym skórę, może być zamiennie stosowany z lekami sterydowymi w formie maści na AZS - atopowe zapalenie skóry. W tym przypadku należy dwukrotnie stosować olejenie poprzez wmasowywanie oleju w skórę, który jako produkt naturalny nie powoduje żadnych niekorzystnych skutków ubocznych. Dzięki obecności tymochinonu, który chroni tkanki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, czarnuszka może wspomagać również łysienie telogenowe (jest ono efektem zaburzenia równowagi w organizmie człowieka, może być konsekwencją zmian hormonalnych, chorób mających wpływ na produkcję hormonów, na przykład tarczycy, chorób układu immunologicznego, życia w chronicznym stresie lub też pojedynczego, traumatyzującego wydarzenia, nieodpowiedniej diety ubogiej w witaminy i składniki mineralne czy zbyt długiego przyjmowania leków). Używanie oleju oprócz odżywiania skóry, zmiękczania i nawilżania, zmniejsza również świąd i uczucie napięcia skóry a włosy stają się grubsze i mocniejsze. Olej reguluje pracę gruczołów łojowych, dzięki czemu redukuje nadmierne przetłuszczanie się cery. Olej z czarnuszki daje pożądane efekty podczas wykonywania masażu z dodatkiem oleju, który należy rozsmarowywać u nasady cebulek włosów powodując swobodniejsze krążenie krwi, poprawia ukrwienia czy dotlenia poszczególne tkanki. Po takim zabiegu poprawiającym ogólną kondycję włosów, zregenerowane pasemka włosów są pełne blasku, lśniące, gładkie i odpowiednio odżywione. Trzeba wspomnieć, że olejenie włosów, daje zdecydowanie lepsze efekty od stosowania maseczek czy odżywek do bardzo zniszczonych włosów. Po każdym olejeniu włosów należy je dobrze spłukać, aby nie pozostały żadne resztki z oleju, które mogą sklejać włosy. Olej z czarnuszki można również dodawać po kilka kropelek do maseczek, odżywek, szamponów, toników czy płukanek.

Olejenie, aby przynosiło widoczne efekty, powinno trwać co najmniej 30 minut, można je wykonywać na kilka sposobów, poniżej podaję krótki opis najpopularniejszych metod olejenia włosów.

olejowanie na sucho - suche pasemka smarujemy 1-3 łyżek lekko podgrzanym olejem w zależności od długości włosów; mieszankę należy dokładnie zmyć po ok. 1 do 2 godzinach od nałożenia, bezpośrednio po zabiegu nie używamy suszarek;

olejowanie na mokro – wykonujemy podobnie jak olejowanie na sucho z tą różnicą, że nie nakładamy oleju na suche włosy tylko na wcześniej dobrze umyte szamponem, zmywamy też po ok. 1-2 godzinach po nałożeniu, bezpośrednio po zabiegu nie używamy suszarek;

olejowanie na podkład – taka metoda daje najlepsze efekty, jeżeli mamy do czynienia z włosami bardzo zniszczonymi, porowatymi pasemkami. Najpierw na włosy nakładamy jakiś nawilżający podkład np. żel aloesowy, następnie na ten podkład nakładamy olejek co spowoduje, że taka kuracja będzie zarówno odżywiała jak i nawilżała pasemka naszych włosów, zmywamy wodą z szamponem, podobnie, po ok. 1-2 godzinach po nałożeniu, bezpośrednio po zabiegu nie używamy suszarek;

olejowanie włosów w „rosole” czy inaczej w „misce” – rozpuścić i rozmieszać ok. 1-3 łyżek oleju w misce z ciepłą wodą tyle, aby można było zanurzyć w tym roztworze ale tylko całe włosy, bez zanurzania przy skórze nasady włosów, następnie po kilku minutach należy odsączyć włosy i owinąć je ręcznikiem jak turbanem, tak trzymać ok. 1 godziny, następnie należy włosy umyć szamponem, bezpośrednio po zabiegu nie używamy suszarek.

olejowanie włosów na noc – do wyboru możemy zastosować każdą z powyższych metod olejowania ale wieczorem nawilżone włosy pozostawiamy na całą noc w turbanie lub w czepku, aby nie zmoczyć pościeli należy podłożyć pod głowę, np. dodatkowy ręcznik, całość zmywamy wodą z szamponem, dopiero rano po przebudzeniu, bezpośrednio po zabiegu nie używamy suszarek.

Olej z czarnuszki poprzez używanie zewnętrznie na skórę działa przeciwzapalnie i antybakteryjnie, łagodzi dolegliwości dermatologiczne, objawy łuszczycy, wysypek, grzybicy, trądziku, liszajów, czy atopowe zapalenie skóry, zapobiega oparzeniom słonecznym, łagodzi podrażnienia, czy nawet drobne zadrapania, opóźnia starzenie się skóry zarówno suchej jak i mokrej, również łagodzi różnego typu alergie skórne. Olej z czarnuszki nawilża skórę, stymuluje odnawianie się naskórka, zmiękcza skórę, zmiękcza i rozjaśnia blizny, pozytywnie wpływa na niezbyt głębokie zmarszczki również może czasowo zapobiegać powstawaniu nowych, olej z czarnuszki nakładany na twarz poprawia jej owal i nadaje zdrowy blask. Kurację skórną można uzupełniać przez zażywanie oleju również wewnętrznie na ogólnych zasadach, które są dość szeroko opisane w tym wpisie.

Przeciwwskazania do używania oleju z czarnuszki!

Przeciwwskazania, dotyczące czarnuszki, mogą odnosić się do kobiet w ciąży, ponieważ zawarte w oleju z czarnuszki olejki lotne mogą wykazywać działania przeciwskurczowe mięśni gładkich, mogące spowodować spowolnienie lub nawet całkowite zatrzymanie skurczów macicy czy karmiące piersią, dlatego, że zawarte w oleju fitoestrogeny mogą zaburzyć prawidłowy przebieg procesu laktacji oraz dzieci poniżej 3 roku życia, między innymi z powodu zawartości w oleju z czarnuszki olejków eterycznych, które są silnymi alergenami, a zatrucie nimi może powodować u dzieci np. pobudzenie, uszkodzenie wątroby, czy problemy z oddychaniem i w tego typu przypadkach powinno się obowiązkowo skonsultować z lekarzem, który zdecyduje o możliwościach używania oleju z czarnuszki.

Olej z czarnuszki może wchodzić w interakcje z powszechnie stosowanymi lekami które są przetwarzane na szlaku cytochromu P450, takimi jak: warfaryna (Coumadin) i beta-blokery, np. metoprolol (Lopressor) - ogólnie m.in. z lekami na nadciśnienie tętnicze, przeciwcukrzycowymi oraz przeciwzakrzepowymi, dlatego osoby przyjmujące takie leki powinny wykluczyć ze swojej diety olej z czarnuszki. Olej z czarnuszki obniża ciśnienie krwi i dlatego nie jest on zalecany osobom z niedociśnieniem tętniczym, tzw. hipotensją. Również przedawkowanie oleju z czarnuszki, nawet u osób nie mających wcześniej problemu z ciśnieniem tętniczym krwi, może prowadzić do niedociśnienia, w wyniku czego mogą wystąpić np.: bóle i zawroty głowy, bóle brzucha czy świąd skóry. Przedawkowanie oleju z czarnuszki może potencjalnie również uszkodzić nerki, taki opisany przypadek znalazłem w Internecie, dotyczył on osoby chorującej na cukrzycę typu II, co prawda ten konkretny przypadek nie dotyczył oleju z czarnuszki ale czarnuszki w kapsułkach, jednak należałoby przypuszczać, że mogłoby to dotyczyć również przedawkowania samego oleju z czarnuszki. Jednak większość opinii specjalistów wskazuje, że umiarkowane i zgodne z zaleceniami, przede wszystkim lekarzy, stosowanie oleju z czarnuszki, może mieć pozytywy wpływ na pracę nerek, czy inne nasze organy, co nie wyklucza konsultacji z lekarzem osób przyjmujących leki mogące mieć negatywny wpływ, np. na nerki. Zawsze podkreślam, że prawie wszystkie szczególnie naturalne, sprawdzone w stosowaniu przez ludzi, całe stulecia czy nawet tysiące lat artykuły spożywcze, można stosować ale jednocześnie eliminując wszelkie skrajności, niekiedy polecane przez różnego rodzaju „magów” jako „cud” w odżywianiu, diecie, terapii itp., krzykliwe reklamowanie czegoś, pokazując ewentualne korzyści i być może nie wspominając równocześnie o przeciwwskazaniach, które czasami są ważniejsze od możliwego pożytku.

Jeżeli ktoś znajduje jakieś powiązanie ze swoimi dolegliwościami w ustalonych i opisanych przeze mnie przeciwwskazaniach lub chciałby stosować olej z czarnuszki w celach terapeutycznych, to przed rozpoczęciem spożywania oleju z czarnuszki, należy bezwzględnie skontaktować się ze swoim lekarzem.

Jak przechowywać olej z czarnuszki tłoczony na zimno i jaki jest odpowiedni i nieprzekraczalny termin do spożycia?

Olej z czarnuszki nierafinowany, tłoczony na zimno jak już wcześniej wskazywałem, to tłuszcz bezpośrednio wytłoczony z  nasion roślin oleistych, charakteryzujący się najwyższą zawartością cennych składników odżywczych. Zachowuje on całe bogactwo witamin i innych cennych właściwości zdrowotnych zawartych w nasionach roślin oleistych. Proces wytłaczania takiego oleju, polega na mechanicznym wyciskaniu oleju z wyselekcjonowanych ziaren czarnuszki (lub innych roślin), w temperaturze nie wyższej od +40 stopni C przez prasę ślimakową wykonaną z odpowiednich materiałów, odpornych na działanie składników ziaren, generalnie powinna to być stal kwasowa. Jest to bardzo istotne, ponieważ dzięki temu wszystkie składniki wrażliwe na temperaturę zachowują swoje cenne właściwości. Najbardziej popularnym gatunkiem stali (odpornym na korozję) wykorzystywanym w przemyśle spożywczym więc również i w klasowych urządzeniach do tłoczenia na zimno różnego typu olejów jest stal kwasowa klasy 1.4301 (AISI 304). Dzięki odpowiedniej temperaturze oraz używania właściwej prasy, składniki oleju wytłoczonego z nasion, również odpowiedniej jakości, zachowują wszystkie swoje naturalne właściwości.

Olej z czarnuszki jako olej naturalny, nieprzetworzony, a więc nierafinowany, niefiltrowany i nieoczyszczany, należy przechowywać w lodówce, i to zarówno przed otwarciem, jak i po otwarciu. Olej powinien być trzymany w temperaturze od 4 do 10 stopni Celsjusza. Oleje w 100% naturalne charakteryzuje wrażliwość na: temperaturę, światło i powietrze. Olej powinien być rozlewany do butelek z grubego szkła, o ciemnym kolorze najlepiej brązowym (działającym jak filtr przeciwsłoneczny), które to warunkują ochroną przed utlenianiem pod wpływem wyższej temperatury czy światłem i słońcem. Niestosowanie się do tych zasad skutkuje tym, że olej pod wpływem ww. czynników atmosferycznych, nie dość, że traci swoje cenne właściwości to może być również jak najbardziej szkodliwy dla naszego zdrowia. Przed użyciem, olej należy kilkakrotnie wstrząsnąć, aby drobinki, które pod wpływem swojej ciężkości spadły na dno butelki (co jest naturalnym procesem), mogły wymieszać się z resztą oleju. Następnym ważnym warunkiem pewności, że olej zachowuje swoje najważniejsze właściwości jest termin do spożycia. Świeżo wytłoczony olej na zimno najlepiej zużyć w czasie 4 tygodni od daty wytłoczenia, ponieważ w tym okresie olej zachowuje najwięcej swoich wartości odżywczych, a maksymalnie nie dłużej niż do 3 miesięcy, gdyż w miarę upływu czasu olej ulega naturalnemu utlenianiu. Po tym terminie nie zużyty olej należy przeznaczyć np. do użyźnienia gleby pod warzywa czy kwiaty.

Poniżej podaję zalecane dawki spożywania oleju z czarnuszki w celach profilaktycznych, natomiast w celach terapeutycznych zawsze należy konsultować się z lekarzem

Olej z czarnuszki powinien być stosowany z umiarem, a jeśli wystąpią jakiekolwiek działania niepożądane, konieczne jest jego odstawienie. Specjaliści zalecają dla osób dorosłych, spożywanie oleju z czarnuszki w ilości 1 łyżki rano, najlepiej na początku w czasie posiłku, po jakimś czasie można spożywać olej przed posiłkiem. Dawkę 1 łyżki można też podzielić na dwie części jedna rano, druga wieczorem. Dzieci również mogą korzystać z właściwości oleju z czarnuszki, jednak powinny otrzymywać mniejszą dawkę: ok. ¼ łyżeczki, także można również dawkować dwa razy dziennie.

Co robić z makuchami po oleju?

Przy wytłaczaniu na zimno oleju z czarnuszki, jak i pozostałych olejów z rodziny roślin oleistych, powstaje produkt uboczny tzn., wytłoczyny inaczej nazywane makuchami, w których pozostaje jeszcze ok. 15-20 % bardzo cennych minerałów, takich jak białko czy błonnik. Wyrzucanie takich składników byłoby niewybaczalnym błędem i przede wszystkim zwykłym marnotrawstwem. Makuchy to pozostałości po ziarnach z których został oddzielony olej, dlatego będą nadawały się do dalszego wykorzystania nawet podczas obróbki cieplnej. Makuchy możemy wykorzystać w wieloraki sposób, m.in. wytłoczyny można wyrzucić do kompostownika, skąd wrócą do gleby w ogródku jako nawóz, makuchy możemy wykorzystać jako mąkę, po wyschnięciu i zblendowaniu na pył, można ją dodawać do pieczenia chleba, krakersów, ciasteczek, naleśników, gofrów, placków czy racuchów, makuchy można łączyć ze zblendowanymi daktylami, masłem orzechowym, wiórkami kokosowymi, pestkami słonecznika, dyni czy sezamu. Z makuchów można zrobić słodką pastę do pieczywa świeżego lub chrupkiego, po zmiksowaniu ich z czymś słodkim, np. miodem, syropem z agawy, masłem orzechowym, a dodając odrobinę mleka można je zmieszać z kakałem. Jeżeli ktoś jest weganinem to tym bardziej powinien makuchy wykorzystywać w swoim jadłospisie, np. do kanapek z podsmażonymi pieczarkami, papryką czy roślinami strączkowymi. Wreszcie makuchami, ze względu na ich fikuśne kształty można przystrajać inne potrawy. W Internecie można znaleźć wiele różnych przepisów, które pokażą nam jak można wykorzystać pozostałe po wytłoczeniu oleju makuchy. 

                             Makuchy z różnych ziaren - czarnuszka, siemie lniane i rzepak

Różnego typu oleje tłoczone na zimno, wykonuję samodzielnie, na odpowiedniej, na moje zapotrzebowanie, do tego celu przeznaczonej prasie. Oleje mojego wytłoczenia są w 100 % naturalne, bez jakichkolwiek chemicznych antyutleniaczy, konserwantów czy barwników. Olej po wytłoczeniu, zalewam do ciemnych szklanych buteleczek o pojemności 250 ml. Oleju nigdy nie wytłaczam ponad to co jestem w stanie zużyć w ciągu jednego miesiąca, aby bezpiecznie zachować wszystkie witaminy i minerały jakie są zawarte w olejach. Oleje zawsze przechowuję w lodówce wtedy są smaczne, zdrowe i pachnące roślinami, z których są wytłoczone. Koszty wytłoczonego oleju uzależnione są od ceny kupowanych najwyższej jakości, ekologicznych nasion, roślin oleistych przeznaczonych do tłoczenia olejów. Kilka najpopularniejszych odmian nasion do wytłoczenia ulubionych moich olejów, takich jak: rzepak, słonecznik, siemię lniane, czarnuszka czy nasiona konopi siewnej, mam na bieżąco, na inne muszę czasami czekać na dostawę nawet parę dni, ale myślę, że warto, aby odżywiać się ekologicznie, smacznie i zdrowo.

Znajomi pytają mnie czy olej z nasion konopi siewnych jest legalny w Polsce? Otóż zarówno olej konopny, jak i olejek CBD są w pełni legalne i dopuszczone do obrotu w Polsce. Wynikiem wielu wątpliwości odnośnie psychoaktywnego działania konopi jest po prostu mylenie dwóch rodzajów roślin: konopi indyjskich i konopi siewnej. Te pierwsze zawierają substancję THC, która ma działanie psychoaktywne. Konopie siewne i produkty pochodzące z tej rośliny mają natomiast około 0,2-0,3 % CBD – więc  jest to śladowa ilość, która nie ma żadnego wpływu na stan psychiczny człowieka. Po spożyciu i użyciu oleju konopnego można prowadzić pojazdy – nie wpływa on na zdolność widzenia i ocenę sytuacji. Mogą go stosować również dzieci - jest to nawet wskazany i zalecany, zdrowy dodatek do dań najmłodszych w rozsądnych ilościach. Nie ma również możliwości zatrucia się olejem konopnym, ani jego przedawkowania, jeżeli stosujemy się do ogólnych zaleceń wskazywanych np. w moich wpisach. Więcej na temat składu, właściwości i działania prozdrowotnego oleju konopnego, wytłoczonego z nasion konopi siewnych, można będzie znaleźć w innym wpisie na tym Blogu.

Na posiadanym przeze mnie sprzęcie, który nie jest przeznaczony do przemysłowego, komercyjnego tłoczenia olejów, można higienicznie i bezpiecznie tłoczyć na zimno olej z następujących roślin oleistych: rzepak, słonecznik, siemie lniane, wiesiołek, czarnuszka, nasiona konopi siewnych, orzechy włoskie, laskowe, ziemne, sezam, dynia, chia i inne w miarę dostępności odpowiedniej jakości nasion, możliwości technicznych i wydajności prasy.

I tak, aby nie było żadnych niedomówień czy posądzeń o stronniczość w moich ocenach, zaznaczam, że: nie reprezentuję żadnej firmy tłoczącej oleje czy produkującej prasy przeznaczone do tego celu, czy jakiejkolwiek innej firmy, związanej z tą branżą, nie jestem czyimkolwiek lobbystą, nie piszę na Blogu niczego na specjalne zamówienia kogokolwiek, nie czerpię żadnych korzyści materialnych z pisania tego Bloga. Kieruję się zasadą z Pisma Świętego, gdzie możemy przeczytać, aby wiedzą za którą sami nie zapłaciliśmy, pokornie służyć innym i przekazywać ją dalej również bezinteresownie, a to dobro powinno do nas wrócić ze zdwojoną siłą:

1 Kor 4,07 Któż będzie cię wyróżniał? Cóż masz, czego byś nie otrzymał? (od Stwórcy) A jeśliś otrzymał, to czemu się chełpisz, tak jakbyś nie otrzymał.

Mt 10,08 … Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie!

Dz 20,35 … i pamiętać o słowach Pana Jezusa, który powiedział: ”Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu”.

Jestem całkowicie niezależnym pasjonatem zdrowego, smacznego i ekologicznego odżywiania się. Wszystkie dane przed publikacją, jakie umieszczam w swoich wpisach są kilkakrotnie weryfikowane w różnych wiarygodnych źródłach. Otwarty jestem również na wszelkie fachowe, rzetelne i przekonujące argumenty, licząc, że czytelnicy tego Blogu będą przesyłać na mojego maila swoje tego typu uwagi, abyśmy mogli wszyscy żyć w coraz zdrowszym i bardziej ekologicznym środowisku.

Jednak zawsze pamiętajmy, że nic nie zastąpi zdrowego, jak tylko jest to możliwe w obecnych czasach, w miarę ekologicznego i zbilansowanego, codziennego odżywiania oraz ruchu na świeżym powietrzu.

Przedstawione materiały opisują rośliny, oleje, substancje, preparaty, mieszaniny, witaminy, minerały itp. i ich standardowy skład oraz możliwe zastosowania na podstawie wybranych ogólnodostępnych publikacji, badań, zdjęć i innych materiałów znalezionych w Internecie, prasie oraz literaturze.

W następnych wpisach, w miarę swoich możliwości, będę przedstawiał kolejne rośliny oleiste, z których można wytłoczyć olej na zimno, dlatego jeżeli kogoś interesują problemy prozdrowotnego odżywiania, proszę na bieżąco śledzić mój Blog.

Życzę wszystkim zdrowia

Wszelkie pytania i uwagi proszę przesyłać na maila tdinfo@gmail.com

UWAGA: Jeżeli ktoś z Państwa zamiast czytania tekstu mojego Bloga chciałby go odsłuchać, aby nie męczyć swoich oczu, z wykorzystaniem mowy syntetycznej, do złudzenia przypominającą mowę ludzką, i którą naprawdę trudno odróżnić od głosu „żywego” człowieka, to już istnieje taka możliwość również na mojej stronie. Bardzo przydatnym, a co ważne bezpłatnym i bezpiecznym gadżetem, który rozwiązuje ten problem jest bardzo prosta wtyczka do przeglądarki Google. Jak to zrobić?

Należy używać przeglądarki Chrome wchodząc na moją stronę, w której znajdujemy wtyczkę: Wybór Reader (Tekst na Mowę) – i którą należy zainstalować oraz w opcjach należy ustawić język polski, dołączając ją do rozszerzeń. Ikonka rozszerzeń znajduje się w prawym górnym rogu paska przeglądarki. Po dołączeniu aplikacji do przeglądarki, jeżeli chcemy włączyć czytanie, to na stronie internetowej zaznaczamy odpowiedni tekst i w przeglądarce najpierw wciskamy ikonkę rozszerzeń, znajdujemy poniżej ikonkę - Wybór Reader – i lewym przyciskiem myszy klikamy na nią. Aplikacja automatycznie zaczyna miłym głosem czytać zaznaczoną treść. My w tym czasie możemy spokojnie usiąść w fotelu i z zamkniętymi oczami delektować się odtwarzanym tekstem.

Kod QR do tego wpisu 

 

 

 

 

Ten link przenosi na górę strony