Jesienno – zimowa, poranna dawka zdrowia

Mamy już okres, który jest bardzo uciążliwy dla naszego organizmu. Dni są coraz krótsze, mokre a co za tym idzie mamy mniejszy dostęp do naturalnego światła i przede wszystkim chłodniejsze czy wręcz mroźne. 

Taka pogoda i brak słońca może być zaczątkiem tzw. depresji sezonowej na którą wpływa wytwarzana przez organizm ilość serotoniny, odpowiadającej za dobre samopoczucie w mózgu. Oprócz mniejszej ilości serotoniny, organizm wytwarza również melatoninę odpowiedzialną za kontrolę rytmu dobowego, zdrowy sen oraz prawidłowe funkcjonowanie naszego zegara biologicznego. Gdy robi się ciemno szyszynka uwalnia melatoninę, która naciska na nasz organizm, że już czas na nocny odpoczynek, ma to też duży wpływ na nasz dobry nastrój. Jesienno – zimowa pogoda nie jest specjalnie sprzyjająca dla różnego typu aktywności fizycznej szczególnie na świeżym powietrzu. W większości czasu przebywamy w zamkniętych pomieszczeniach, zazwyczaj nieregularnie wietrzonych, które mogą być sprzyjającymi warunkami do powstawania oraz rozprzestrzeniania się różnego rodzaju infekcji. Jesteśmy osłabieni zarówno fizycznie jak i emocjonalnie, mamy gorsze samopoczucie a czasami możemy popadać w różnego rodzaju jesienno-zimowe depresje. Doświadczamy obniżenia poziomu energii, zwiększenia złego nastroju, senności i wzmożonego apetytu. Szacuje się, że tego typu depresje w czasie przesilenia jesiennego i okresu zimowego, mogą dotyczyć od 6-12% osób. Do najczęstszych objawów depresji sezonowej należą: smutek, rozdrażnienie, wewnętrzny niepokój, senność, bezsenność, brak chęci do robienia czegokolwiek, trudność w koncentracji, wycofanie społeczne, poczucie winy, spadek libido czy niskie poczucie swojej wartości. I właśnie dlatego jest to bardzo szczególny czas dla naszej egzystencji, kiedy powinniśmy bardzie starannie zadbać o nasze zdrowie.

Oprócz aktywności fizycznej, kontaktu z bliskimi osobami, suplementacji szczególnie witaminą D3 czy witaminą B, powinniśmy zadbać o zbilansowaną dietę dostosowaną do takich uciążliwych dla nas warunków. Jednym ze sposobów na zdrowe uzupełnienie niedoborów witamin i minerałów niezbędnych do przetrwania tego okresu jest mój pomysł na posiłkowanie się mieszanką orzechowo – owocowo - bakaliową oraz sokiem warzywno – owocowym, oczywiście przygotowywanymi osobiście ze świeżych orzechów, owoców i warzyw, kupowanych na pobliskich bazarach. Należy również pamiętać, że przede wszystkim polskie produkty są ze wszech miar najbardziej odpowiednie do zdrowego odżywiania oraz ekologiczne.

Zacznę od przygotowania mieszanki orzechowo – owocowo - bakaliowej, do której będą nam potrzebne następujące składniki:

-orzechy nerkowca (Anacardium occidental L) – w 100 gramach orzechów znajduje się ok. 18,22 g białka, 43,85 g tłuszczy roślinnych, 30,19 g węglowodanów, 3,3 g błonnika, 0,5 g witaminy C, 0,423 g tiaminy, 0,058 g ryboflawiny, 1,062 g niacyny, 0,417 g witaminy B6, 0,90 g witaminy E, 37 mg wapnia, 6,68 mg żelaza, 292 mg magnezu,593 mg fosforu, 660 mg potasu, 5,78 mg cynku, 12 mg sodu oraz śladowe ilości kwasu foliowego i witaminy K.

-migdały kalifornijskie – w 100 gramach migdałów znajduje się ok. 21,2 g białka, 49,9 g tłuszczów roślinnych, 21,6 g węglowodanów, 12,5 g błonnika, 269 mg wapnia, 270 mg magnezu, 481 mg fosforu, 733 mg potasu oraz niewielkie ilości manganu, miedzi, witaminy B, fitosteroli, flawonoidów, cynku, żelaza, kwasu foliowego oraz witaminy E.

-orzechy laskowe – w 100 gramach orzechów lakowych znajduje się ok. 15 g białka, 60,8 g tłuszczów roślinnych, 16,7 g węglowodanów, 9,7 g błonnika, 114 mg wapnia, 4,7 mg żelaza, 163 mg magnezu, 290 mg fosforu, 680 mg potasu, 2,45 mg cynku, 6,18 mg manganu, 0,64 mg witaminy B1, 1,8 mg witaminy B3, 0,56 mg witaminy B6, 15 mg witaminy E, 45,7 g kwasów tłuszczowych jednonienasyconych, 7,92 g kwasów tłuszczowych wielonienasyconych oraz niewielka ilość witaminy K, B9 czy B5.

-rodzynki sułtańskie – w 100 g tych bakalii znajduje się ok. 79,18 g węglowodanów, 0,35 mg witaminy B6, 129 mg fosforu, 2,3 mg żelaza, 0,32 mg manganu, 833 mg potasu, 0,37 mg miedzi, 3,07 g białka, 0,46 g tłuszczów roślinnych, 3,7 g błonnika oraz mniejsze ilości witamin C, E, K, B1, B2, B3 jak i minerałów takich jak: wapń czy sód.

-orzechy włoskie – w 100 g orzechów włoskich znajduje się ok. 15,23 g białka, 65,21 tłuszczy roślinnych, 13,71 g węglowodanów, 6,7 g błonnika, 6,126 g kwasów tłuszczowych nasyconych, 8,933 g kwasów tłuszczowych jednonienasyconych, 47,174 g kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, 1,3 mg witaminy C, 0,341 mg tiaminy, 0,15 mg ryboflawiny, 1,125 mg niacyny, 0,537 mg witaminy B6, 0,7 mg witaminy E, 98 mg wapnia, 2,91 mg żelaza, 158 mg magnezu, 346 mg fosforu, 441 mg potasu, 3,09 mg cynku, 2 mg sodu oraz niewielkie ilości kwasu foliowego, witaminy A czy witaminy K.

-nasiona słonecznika – w 100 g nasion słonecznika znajduje się ok. 51,5 g tłuszczów roślinnych, 20 g węglowodanów, 2,6 g cukrów, 8,6 błonnika, 20,8 g białka, 35,17 mg witaminy E, 1,48 mg witaminy B1, 11,18 witaminy B3, 645 mg potasu, 660 mg fosforu, 325 mg magnezu, 5 mg cynku, 322 mg fitosteroli, 1,4 mg witaminy C, 78 mg wapnia, 5,25 mg żelaza, oraz niewiele kwasu foliowego czy witaminy A.

-orzechy brazylijskie – w 100 g orzechów brazylijskich znajduje się ok. 160 mg wapnia, 376 mg magnezu, 659 mg potasu, 5,65 mg witaminy E, 14,32 g białka, 67,10 g tłuszczów roślinnych, 11,74 g węglowodanów, 7,5 g błonnika, 0,7 mg witaminy C, 0,617 mg tiaminy, 0,035 mg ryboflawiny, 0,295 mg niacyny, 0,101 mg witaminy B6, 22 µg kwasu foliowego, 5,65 mg witaminy E, 2,43 mg żelaza, 725 mg fosforu, 4,06 mg cynku oraz orzechy te stanowią najbogatsze źródło selenu w 100 g znajduje się aż 103 µg tego pierwiastka (dzienne zapotrzebowanie to 55 µg), który zwiększa odporność organizmu oraz jest niezbędny do metabolizmu hormonów tarczycy.

-suszona żurawina – w 100 g żurawiny znajduje się ok. 0,46 g białka, 0,13 g tłuszczów roślinnych, 11,97 g węglowodanów, 3,6 g błonnika, 14 mg witaminy C, 0,012 mg tiaminy, 0,020 mg ryboflawiny, 0,101 mg niacyny, 0,057 mg witaminy B6, 1 µg kwasu foliowego, 1,32 mg witaminy E, 5 µg witaminy K, 8 mg wapnia, 0,23 mg żelaza, 6 mg magnezu, 11 mg fosforu, 80 mg potasu, 2 mg sodu oraz 0,09 mg cynku.

-orzechy ziemne (fistaszki) – w 100 g orzechów ziemnych znajduje się ok. 49 g tłuszczy roślinnych, 26 g białka, 16 g węglowodanów, 8,5 g błonnika pokarmowego, 0,64 mg witaminy B1, 0,13 mg witaminy B2, 12,1 mg witaminy B3, 1,8 mg witaminy B5, 0,35 mg witaminy B6, 240 µg folianów, 8,3 mg witaminy E, 705 mg potasu, 168 mg magnezu, 92 mg wapnia, 76 mg fosforu, 18 mg sodu, 1,9 mg manganu, 1,1 mg miedzi, 7,2 µg selenu oraz różne aminokwasy, proteiny, flawonoidy, kwasy fenolowe, fitosterole, alkaloidy, koenzym Q10 oraz resweratrol.

-pestki dyni – w 100 gramach pestek dyni znajduje się ok. 30,23 g białka, 49,05 tłuszczów roślinnych, 10,71 g węglowodanów, 6 g błonnika, 1,9 mg witaminy C, 0,273 tiaminy, 0,153 mg ryboflawiny, 4,987 mg niacyny, 1,143 mg witaminy B6, 58 µg kwasu foliowego, 2,18 mg witaminy E, 7,3 µg witaminy K, 46 mg wapnia, 8,82 mg żelaza, 592 mg magnezu, 1233 mg fosforu, 809 mg potasu, 7 mg sodu, 7,81 mg cynku, 16,242 g kwasów tłuszczowych jednonienasyconych oraz 20,976 g kwasów tłuszczowych wielonienasyconych.

Wszystkie składniki przechowujemy w zamkniętych szklanych ciemnych, najlepiej brązowych słoikach. Słoiki można kupić w sklepach gospodarstwa domowego lub w jakimś sklepie internetowym.

Podaję takie jak na załączonym zdjęciu ilości, jakie ja osobiście spożywam codziennie rano do śniadania.

Wszystkie składniki wkładamy do szklanej lub ceramicznej miseczki, zalewamy letnią wodą (ale nie gotującą) i myjemy kilka razy aż woda stanie się czysta. 

Na poniższym zdjęciu widać ile różnego rodzaju zanieczyszczeń wypłukuje się ze wszystkich składników. 

Jest to kurz i inne zanieczyszczenia jakie dostają się podczas zbiorów, transportu czy pakowania tych wszystkich produktów. Po kilku płukaniach jak już woda będzie czysta to całość będzie wyglądała jak poniżej.

Następnie czystą mieszankę zalewamy zimną wodą i odstawiamy na około 30 minut a po tym czasie jeszcze raz płuczemy i możemy już zacząć delektować się orzechami, bakaliami i owocami i to jest moja metoda. 

Niektórzy twierdzą, że jeszcze korzystniej dla zdrowia by było jak by mycie wszystkich składników zrobić wieczorem i całość namoczyć w zimnej wodzie oraz zostawić aż do rana. Dlaczego? Otóż orzechy i nasiona zawierają inhibitory czyli spowalniacze enzymów, które zabezpieczają roślinę przed zbyt wczesnym kiełkowaniem, a te dostając się do organizmu blokują enzymy trawienne (kwas fitynowy zawarty w osłonce orzechów może być dla nas szkodliwy), w związku z czym organizm wchłonie i przyswoi tylko niewielką część cennych składników znajdujących się nie tylko w samych orzechach czy nasionach, ale i innych składnikach występujących razem w danym posiłku. Wcześniejsze namoczenie orzechów i nasion sprawia, że pozbywamy się inhibitorów i uaktywniamy enzymy trawienne, dzięki czemu nasz organizm przyswaja dużo więcej cennych składników (nawet do 100%).

Jednak spotkałem się również z takimi opiniami, że nie ma przekonujących dowodów na to, że moczenie może być skuteczną metodą redukowania fitynianów czy poprawiania biodostępności składników mineralnych zawartych w orzechach. Orzechy są również na ogół dobrze tolerowane przez układ pokarmowy i nie wydaje się, aby moczenie mogło dodatkowo poprawiać ich tolerancję. Brak korzystnych efektów w przypadku orzechów, które zwyczajowo obserwuje się w przypadku moczenia zbóż i strączków wynika prawdopodobnie z różnic strukturalnych i biochemicznych pomiędzy tymi produktami. Warto też dodać, że moczenie orzechów może mieć pewne wady. W trakcie moczenia dochodzi do wypłukiwania części minerałów i witamin rozpuszczalnych w wodzie do roztworu namaczającego, co obniża ich zawartość w samych orzechach. Poza tym, samo moczenie jest zabiegiem dość uciążliwym i może wiele osób zniechęcić do spożywania orzechów, których konsumpcja wiąże się z szeregiem benefitów zdrowotnych.

Jeżeli już mamy coś zdrowego do pochrupania to teraz należałoby zrobić sobie coś do popicia. Pomysł tej mieszanki owocowo-warzywnej jest bardzo odpowiednim na jesienno zimowy okres. Do wykonania pysznego i zdrowego soku będziemy potrzebować kilka rodzajów świeżych owoców i warzyw kupionych oczywiście na pobliskim bazarku lub w małym rodzinnym, osiedlowym sklepiku.

-jabłka polskie różnych odmian, ja wybieram 6-7 sztuk średniej wielkości jabłek zgodnie z zasadą: „jedno jabłko dziennie, trzyma lekarza daleko ode mnie” – w 100 gramach jabłek, znajduje się ok.: 85% wody, 13,82 g węglowodanów, 0,26 g białka, 0,17 g tłuszczów roślinnych, 1,3 g błonnika, 85,56 g wody, 0,19 g popiołu, 2,4 g celulozy, witaminy – C (2,58-31 mg), P, B1 (0,011-0,025 mg), B2 (0,007-0,016 mg), B3 (0,18-2 mg), B4 (3,4 mg), B5 (0,10 mg), B6 (0,031-0,089 mg), B7 (0,3 µg) B9 (4,7-18 µg), B11, A, E (0,430-0,650 mg), K (3 µg), kwas foliowy, żelazo, cynk, fosfor (8,9-25,1 mg), wapń (3,08-16,74 mg), magnez (3,3-9 mg), potas (77-343 mg), krzem (2-5 mg), sód (2-3 mg), siarka (5 mg), chlor (2 mg), beta karoten (18-32 µg), luteina + zeaksantyna (29 µg), beta-kryptoksantyna (11 µg), trimetyloglicyna betainy (0,1 mg), fitosterole (12 mg), glukoza (1,68-2,43 g), fruktoza (5,86 g) i w mniejszych ilościach różnego typu aminokwasy, mikroelementy czy ultramikroelementy.

-marchew polska, 2 szt. dość sporej wielkości – w 100 gramach marchwi znajduje się ok. 90 g wody, 1 g białka, 8,7 g węglowodanów, 0,20 g tłuszczu roślinnego, 3,6 g błonnika, 16 mg magnezu, 82 mg sodu, 39 mg wapnia, 37 mg potasu, 0,8 mg żelaza, 0,38 µg jodu, 0,11 mg cynku, 0,5 mg manganu, 1-2,5 mg karotenu, 0,21 mg tokoferolu, 0,050 mg tiaminy, 2,5 µg biotyny, 8 mg kwasu askorbinowego, 0,1 mg witaminy B1, 0,1 mg witaminy B6, 0,5 mg witaminy B3, 0,1 mg witaminy  B6, 32 µg kwasu foliowego, 3,4 mg witaminy C, 0,5 mg witaminy E, 32 µg witaminy K, 1656 µg prowitaminy A (beta-karoten).

-burak ćwikłowy, czerwony (korzeń) polski, 1 szt. średniej wielkości, ja kupuję wersję podłużną, ponieważ w niej jest więcej soku niż w okrągłej – w 100 gramach buraka znajduje się ok.: 75% wody, 1,61-1,68 g białka, 0,17 g tłuszcze roślinne, 9,56-9,96 węglowodany, 2-2,8 g błonnika, 3,6-4,9 mg witaminy C, 0,27-0,31 mg tiaminy, 0,40 mg ryboflawiny, 0,331-0,334 mg niacyny, 0,067 mg witaminy B6, 80-109 µg kwasu foliowego, 0,04 mg witaminy E, 0,2 µg witaminy K, 16 mg wapnia, 0,80 mg żelaza, 23 mg magnezu, 38-40 mg fosforu, 305-525 mg potasu, 0,35 mg cynku, 34 jednostki witaminy A oraz niewielkie ilości rubidu i cezu.

-cytryna (citrus limon) – w 100 gramach wyciśniętej cytryny znajduje się ok.: 88-89% wody, 1,1 g białka, 9,3 g węglowodanów, 2,5 g cukru, 2,8 g błonnika, 0,3 g tłuszczu roślinnego, 15,1 mg wapnia, 0,35 mg żelaza, 4,6 mg magnezu, 9,3 mg fosforu, 80 mg potasu, 0,2 µg selenu, 30,7 mg witaminy C, 6,4 µg kwasu foliowego, 3 mg choliny, 0,6 µg witaminy A, 6,4 µg luteiny + zeaksantyny oraz niewielkie ilości tiaminy, ryboflawiny, witaminy B6, kwasu pantotenowego, miedzi i manganu.

-gruszka (pyrus spp) – w 100 gramach gruszki znajduje się ok. 84% wody, 15 g węglowodanów, 116 mg potasu, 0,1 g tłuszczów roślinnych, 1 mg sodu, 0,4 g białka, 3,1 g błonnika, 4,3 mg witaminy C, 0,012 mg tiaminy, 0,026 ryboflawiny, 0,161 mg niacyny, 0,029 mg witaminy B6,  7 µg kwasu foliowego, 0,12 mg witaminy E, 4,4 µg witaminy K, 9 mg wapnia, 0,18 mg żelaza,  7 mg magnezu, 12 mg fosforu, 116 mg potasu, 1 mg sodu, 0,10 mg cynku oraz niewielką ilość boru.

Do tych pięciu moich podstawowych składników można dodawać jeszcze według swojego upodobania: pomarańcze, mandarynki, grejpfruty, kiwi czy np. ja również dodaję świeże pory, jarmuż czy szpinak.

-por (rodzina amarylkowatych) – w 100 gramach znajduje się ok. 83% wody, 1,5 g białka, 0,3 g tłuszczu roślinnego, 14-15 g węglowodanów, 1,8 g błonnika, 59 mg wapnia, 2 mg żelaza, 28 mg magnezu, 180 mg potasu, 35 mg fosforu, 20 mg sodu, 0,12 mg cynku, 12 mg witaminy C, 0,06 mg tiaminy, 0,4 mg niacyny, 0,233 mg witaminy B6, 64 µg kwasu foliowego, 0,92 mg witaminy E, 47 µg witaminy K. Ale są też przeciwwskazania do włączania do diety porów a mianowicie w przebiegu takich schorzeń jak: refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, choroby wątroby, bóle jelitowe, wzdęcia, wrzody żołądka czy zgaga. Por również nie jest polecany dla dzieci poniżej 1 roku, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

-jarmuż – w 100 g jarmużu znajduje się ok. 84% wody, 1,90-4,28 białka, 04-0,93 g tłuszczów roślinnych, 5,63-8,75 g węglowodanów, 2-3,6 g błonnika, 41-120 mg witaminy C, 0,053-0,11 mg tiaminy, 0,07-0,13 mg ryboflawiny, 0,5-1 mg niacyny, 0,138-0,271 mg witaminy B6, 13-143 µg kwasu foliowego, 704,8-817 µg witaminy K, 72-150 mg wapnia, 0,90-1,47 mg żelaza, 18-47 mg magnezu, 28-92 mg fosforu, 228-491 mg potasu, 23-38 mg sodu, 0,24-0,56 mg cynku, 2,26 g cukrów, 500 µg witaminy A, 1,54 mg witaminy E, 141 µg folianów, 1,5 mg miedzi, 0,66 mg manganu, 0,9 µg selenu. Są też przeciwwskazania do spożywania jarmużu. Jarmuż, podobnie jak inne warzywa kapustne, dostarcza sporo goitrogenów - związków, które mogą wpływać na metabolizm jodu, prowadząc do obniżenia jego stężenia w organizmie, co prowadzi do zaburzenia syntezy hormonów tarczycy oraz przerostu gruczołu.

-szpinak – w 100 g szpinaku świeżego znajduje się ok. 91% wody, 2,86 g białka, 3,63 g węglowodanów, 0,42 g cukrów, 2,2 g błonnika, 0,06 g tłuszczów nasyconych, 0,01 g tłuszczów jednonienasyconych, 0,17 g tłuszczów wielonienasyconych, 28,1 mg witaminy C, 194 µg folianów, 0,08 mg tiaminy, 0,72 mg niacyny, 0,19 mg ryboflawiny, 0,07 mg witaminy B5, 0,2 mg witaminy B6, 19,3 mg choliny, 194 µg kwasu foliowego, 469 µg witaminy A, 5,626 µg beta karotenu, 12, 198 µg luteiny + zeaksantyny, 2,93 mg witaminy E, 483 µg witaminy K, 99 mg wapnia, 2,71 mg żelaza, 79 mg magnezu, 49 mg fosforu, 558 mg potasu, 79 mg sodu, 0,53 mg cynku, 0,13 mg miedzi oraz 0,9 mg manganu. Tak jak ze wszystkim są też przeciwwskazania do spożywania szpinaku, a mianowicie przy: kamicy nerkowej (zawarty w szpinaku kwas szczawiowy może powodować powstawanie kamieni w nerkach), problemów z reumatyzmem i artretyzmem, nadkwasocie oraz w chorobach układu krążenia.

Nie muszę dodawać, że wszystkie wymienione owoce i warzywa mają duży dodatni wpływ na nasz organizm. Jednak chciałbym zaznaczyć, że przed włączeniem do swojej diety ww. produktów należałoby skonsultować się ze swoim lekarze lub dietetykiem i upewnić się, że nie mają one negatywnego wpływu np. na leki jakie przyjmujemy. Czasami można być również uczulonym na jakiś składnik wydawałoby się bardzo zdrowego produktu.

Może tylko napiszę tutaj o takim produkcie jak grejpfrut, który ma pewne zalety zarówno zdrowotne jak i smakowe ale jednocześnie spożywanie jego wiąże się z pewnymi zagrożeniami dla naszego zdrowia lub nawet dla życia. Sok grejpfrutowy może wpływać na metabolizm leków i osłabiać ich działanie lub nawet pogarszać skutki uboczne. Grejpfruty mogą zaburzać mechanizm enzymatyczny i transportowy biorący udział w rozkładzie lub wchłanianiu leków z jelit, powodując zbyt wysokie lub zbyt niskie ilości leków w organizmie. Należy unikać spożywania grejpfrutów podczas przyjmowania leków takich jak statyny, blokery kanału wapniowego, leki na ciśnienie krwi i leki psychiatryczne. W większości przypadków spożywanie grejpfrutów powoduje zwiększenie stężenia leku we krwi. Może to zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub zmienić działanie leku. Grejpfrut zawiera duże ilości potasu, co oznacza, że osoby z infekcjami nerek powinny podchodzić do niego z ostrożnością. Ich nerki mogą nie być w stanie odfiltrować nadmiaru potasu, co może stanowić zagrożenie dla życia takich osób. Ponieważ grejpfrut jest bardzo kwaśny, może nasilać objawy zgagi i regurgitacji u osób z chorobą refluksową przełyku.

Jeżeli już mamy wszystkie składniki soku umyte i przygotowane do dalszych działań to wystawiamy do pracy najlepiej wyciskarkę wolnoobrotową do owoców i warzyw (UWAGA nie używamy sokowirówki).

Po wyciśnięciu soku zostają nam resztki z owoców i warzyw czyli tzw. pulpa czy miazga owocowo-warzywna, jest ona sucha i bogata smakowo. Ogólnie miazga ta jest pozbawiona większości składników odżywczych na rzecz soku ale nie do końca jest ona bezwartościowa. Pozostała miazga zawiera m.in. błonnik. Można wykorzystać ją zmieloną czy zmiksowaną jako dodatek do koktajli, zup, wegańskich kotlecików, pokarmu dla zwierząt domowych, takich jak np. myszka, królik, szynszyla czy świnka morska, w ostateczności można ją również wykorzystać jako nawóz dla roślin w postaci kompostu, który użyźni ziemię i ubogaci w różne minerały.

Z miski takiej jak na zdjęciu powyżej otrzymujemy dwie porcje pysznego i zdrowego soku owocowo-warzywnego.

Po zjedzeniu śniadania mamy wspaniały i przede wszystkim zdrowy dodatek, który zapewni nam całodzienny zapas różnych witamin i minerałów. Ja tak robię przez 6 dni w tygodniu a niedzielę zostawiam organizmowi na samodzielną pracę. 

Życzę wszystkim smacznego i zdrowia na ten ponury ale piękny i kolorowy okres w pogodzie jesienno zimowej.

Kod QR do tego wpisu

Ten link przenosi na górę strony

Olej z nasion sezamu tłoczony na zimno

 Informacje ogólne o oleju z nasion sezamu tłoczonego na zimno

Rodzina roślin sezamowatych obejmuje 13 różnych rodzajów roślin z 70 gatunkami. Są to rośliny jednoroczne głównie siedlisk suchych i piaszczystych, a także występujące w rejonach przybrzeżnych. Jako rośliny synantropijne (przystosowują się do życia w środowiskach silnie przekształconych przez człowieka), rozprzestrzenione są jako chwasty w różnych częściach świata. Sezamowate występują głównie w Afryce, południowej Azji i w Australii. Nazwa sezam pochodzi od łacińskiego sesamum i greckiego σήσαμον - sēsamon. W  języku perskim sezam to kunjat, arabskim - simsim, w sanskrycie - tila, a w hindi -til. Większość nazw sezamu na świecie zawiera słowo "olej" bądź "tłuszcz".

Przypuszcza się, że sezam pierwotnie pochodził z Afryki, zwłaszcza z jej północnych części, gdzie spotkamy do dziś jedne z najlepszych upraw tej rośliny, np. w Nigerii. Z Afryki sezam został introdukowany, początkowo do Azji, gdzie dobrze się przyjął, zarówno w kontekście uprawy i plonów, jak też kultury i kuchni indyjskiej a później także do Europy, gdzie został uznany za gatunek inwazyjny. Obecnie przemysłowo uprawiany jest w rejonach tropikalnych na całym świecie. W Europie rośnie w Belgii, Francji, Grecji, Turcji i na Cyprze. W Afryce rośnie naturalnie w suchych rejonach na południe od Sahary. Archeologiczne pozostałości zwęglonego sezamu datowane są na około 3500-3050 p.n.e. sugerują one, że znany był na subkontynencie indyjskim co najmniej 5500 lat temu.

Z ciekawostek, można by wspomnieć o tym, że niektóre źródła informują, że sezam był kiedyś używany do produkcji wina. Asyryjczycy wierzyli, że jest to napój, którego starożytni bogowie używali jako inspiracji przed stworzeniem świata. W bajkach zaś często można usłyszeć zaklęcie używane do otwierania drzwi lub skrzyń. Zwrot "Sezamie otwórz się!" został użyty nie bez powodu. Dojrzałe strąki sezamu, zwane również "sezamkami", potrafią głośno pękać po dotknięciu ich ochronnej powłoki.

Przypuszcza się, że najwcześniej handel sezamem pomiędzy Mezopotamią a subkontynentem indyjskim miał miejsce w 2000 roku p.n.e. Najprawdopodobniej sezam był uprawiany w Egipcie w okresie Ptolemeuszy, gdzie zajmował również bardzo istotne miejsce w kulturze starożytnego Egiptu. Egipcjanie nazywali go sesemt i nazwa ta znajduje się na liście leków w zwojach Papirusu Ebersa datowanego na ponad 3600 lat. Wykopaliska grobowca Tutenchamona odkryły kosze sezamu wśród innych dóbr grobowych. Jest szeroko naturalizowany w tropikalnych regionach na całym świecie. Posiada wiele gatunków, z których większość jest dzika i pochodzi z Afryki Subsaharyjskiej. Najbardziej popularną odmianą uprawną jest sezam indyjski (Sesamum indicum), pochodzący jak sama nazwa wskazuje z Indii, gdzie sezam do dzisiaj jest uznawany za symbol szczęścia oznaczający nieśmiertelność braminów.

W 2020 roku światowa produkcja sezamu wynosiła 7 milionów ton. Największymi producentami byli: Sudan, Myanmar i Tanzania. Głównymi importerami sezamu, szczególnie oleju, są Chiny, a następnie Stany Zjednoczone, Kanada, Holandia, Turcja i Francja. Według znawców tematu ziarno uprawiane w Afryce jest słodsze od odpowiedników np. z Indii i często cechuje się dużo wyższą jakością. Niekoniecznie musi mieć to związek z uprawianymi odmianami, a bardziej z warunkami klimatycznymi do rozwoju. Z sezamu przede wszystkim pozyskiwano olej, choć pełnił także inne funkcje. Wśród różnych źródeł możemy znaleźć np. informacje o tym, że Chińczycy używali sadzy otrzymywanej z jego palenia do wyrabiania tuszu. Sezam w czystej postaci był też stosowany w starożytności w greckim wojsku, jako wartościowa i energetyczna racja żywnościowa dla żołnierzy, a w Rzymie nasiona stanowiły bazę do przygotowywania podobnej do humusu pasty z dodatkiem kminku

Roślina sezamu (Sesamum indicum) z rodziny pedaliowatych (Pedaliaceae) posiada wzniesioną rozgałęzioną łodygę o wysokości od 1,5 do nawet 3 metrów, pokrytą gruczołkowatymi włoskami. Jest rośliną koloru zielonego, dolne liście (od 5-10 cm) są ogonkowe, okrągłe, środkowe, duże, ząbkowane, szerokolancetowate, na długich ogonkach, górne są krótkoogonkowe, wąskolancetowate, całobrzegie koloru od białego poprzez kremowe aż do żółtego. Roślina ma mocne korzenie, które mogą wnikać w glebę nawet do 1 metra. Kwiaty sezamu indyjskiego są białe, różowe lub fioletowe z czerwonymi plamami. Są duże (do 3 cm długości), samopylne. Kwitnie w pierwszej połowie lata, ale owoce można zobaczyć wczesną jesienią. Owocem są torebki 4-, 6- lub 8-kanciaste, zielone, silnie omszone, pękające po dojrzeniu. Torebka zawiera około 80 nasion a długość wnęki nie przekracza trzech centymetrów. Nasiona są płaskie i matowe o zmiennej barwie od białej do prawie czarnych. Rośliny sezamu można próbować samemu uprawiać jeżeli ma się do tego odpowiednie warunki. Gleba do sadzenia sezamu musi być luźna z odpowiednią ilością wody. Nasiona sezamu należy sadzić w dobrze rozgrzanej ziemi. Temperatura powinna wynosić co najmniej 16 stopni. Dopiero po minięciu groźby wiosennych przymrozków można sadzić sezam w ziemi, miejsce jego lokalizacji musi być słoneczne, ponieważ roślina ta jest ciepłolubna. Roślinę należy podlewać umiarkowanie, gleba zawsze powinna być luźna i wolna od chwastów. Samo drzewo jest prawdziwym sprawdzianem dla gleby ponieważ znacznie ją zubaża. Zbiór nasion sezamu jest zalecany przy suchej pogodzie, ale jeśli zbiór nasion odbywał się będzie przy deszczowej pogodzie, wówczas sezam może mieć gorzki smak. Zebrany plon należy wysuszyć i przechowywać w ciemnym i suchym miejscu. Optymalna temperatura do przechowywania nasion sezamu to 9 stopni Celsjusza, a wilgotność nie powinna przekraczać 6%.

Ziarna sezamu występują w dwóch postaciach: łuskanej i niełuskanej. Sezam łuskany jest częściej spotykany, lecz niełuskany jest smaczniejszy i zdrowszy. Sezam łuskany ma kolor jasny, prawie przeźroczysty i błyszczący. Ziarna niełuskane są matowe i mogą przybierać różne barwy od białej, poprzez różne odcienie brązu aż do czerni. Medycyna chińska to właśnie czarny sezam uznaje za najzdrowszy. Zawartość minerałów i antyoksydantów w sezamie niełuskanym jest kilkukrotnie wyższa niż w tym łuskanym. Nasiona wyróżniają się słodkim smakiem, jednak czarny sezam ma nieco bogatszy aromat. Właściwości obu rodzajów są jednak do siebie zbliżone, dlatego można je stosować w kuchni naprzemiennie, z korzyścią dla zdrowia i urody. Olej sezamowy, zwłaszcza z prażonych nasion, jest również ważnym składnikiem japońskiej kuchni.

Jak już wcześniej wspominałem, nasiona sezamu mogą mieć różne kolory, w zależności od odmiany rośliny i sposobu obróbki. Najczęściej spotykane są nasiona białe, brązowe i czarne. Kolory te mają wpływ na smak, skład i właściwości nasion sezamu. Oto niektóre różnice między nimi:

Nasiona białe to są najczęściej te łuskane, czyli pozbawione okrywy nasiennej. Dzięki temu mają delikatny i słodkawy smak oraz miękką konsystencję. Są używane głównie do pieczenia, jako dodatek do ciast, chleba czy sezamek. Nasiona białe zawierają mniej wapnia i błonnika niż nasiona niełuskane, ale nadal są bogate w tłuszcze, białka, witaminy i minerały.

Nasiona brązowe są niełuskane, ale mają jaśniejszy kolor niż nasiona czarne. Mają podobny smak i konsystencję do nasion czarnych, ale są mniej aromatyczne. Są używane również do produkcji oleju, masła lub pasty sezamowej, a także do wypieku słodyczy i innych przysmaków. Nasiona brązowe mają podobny skład i właściwości do nasion czarnych, ale zawierają mniej antyoksydantów i fitoestrogenów.

Nasiona czarne są niełuskane, czyli zachowują okrywę nasienną. Dzięki temu mają intensywny i orzechowy smak oraz chrupiącą konsystencję. Są używane głównie do produkcji oleju, masła lub pasty sezamowej (tahini). Nasiona czarne zawierają więcej wapnia i błonnika niż nasiona łuskane, a także więcej antyoksydantów i fitoestrogenów. Mają silniejsze właściwości lecznicze, takie jak obniżanie ciśnienia krwi, cholesterolu i cukru we krwi, poprawianie pracy jelit i wątroby, wzmacnianie kości i zębów, łagodzenie stanów zapalnych i bólu.

Niezależnie od koloru, nasiona sezamu są cennym źródłem wielu składników odżywczych i substancji biologicznie aktywnych dla zdrowia i urody. Jednak należy pamiętać o umiarkowanym spożyciu nasion sezamu, ponieważ są one wysokoenergetyczne i zawierają dużo kalorii.

Jak widać z powyższego zestawienia, do wytłaczania oleju na zimno najlepsze są nasiona sezamu czarnego lub brązowego, ponieważ są one niełuskane, czyli zachowują okrywę nasienną. Dzięki temu mają intensywny i orzechowy smak oraz chrupiącą konsystencję. Olej tłoczony na zimno z nasion sezamu czarnego lub brązowego ma ciemniejszy kolor i mocniejszy aromat niż olej z nasion białych. Ogólnie warto jeść zarówno białą, brązową jak i czarną odmianę, gdyż wszystkie one zawierają mnóstwo cennych składników odżywczych. 

Skład chemiczny oleju sezamowego tłoczonego na zimno

Ogólnie każdy olej sezamowy tłoczony na zimno bez względu na kolor nasion zawiera:

Olej sezamowy jest bogaty w różne kwasy tłuszczowe, w tym jednonienasycone kwasy tłuszczowe (np. kwas oleinowy) oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe (np. kwas linolowy i kwas alfa-linolenowy).

Olej sezamowy zawiera fitosterole, takie jak beta-sitosterol, które mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie serca.

Olej sezamowy zawiera sezamom - naturalny przeciwutleniacz obecny w oleju sezamowym, który może pomagać w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym.

Olej sezamowy jest źródłem witaminy E, która również działa jako przeciwutleniacz i jest korzystna dla zdrowia skóry.

Olej sezamowy zawiera minerały, takie jak magnez, miedź, fosfor i wapń, które są niezbędne dla zdrowia kości i układu nerwowego.

Olej sezamowy zawiera lignany, takie jak sesamolina i sesamin, które również wykazują działanie przeciwnowotworowe i przeciwutleniające.

Olej sezamowy zawiera takie inne składniki, takie jak fosfolipidy, sterole roślinne i inne substancje bioaktywne.

Jednak chciałbym zaznaczyć, że skład chemiczny poszczególnych nasion jak i oleju sezamowego może się nieznacznie różnić ze względu na warunki w jakich miejscach rośliny sezamowe są uprawiane oraz z jakiego gatunku nasion są uprawiane. Na jakość oleju mogą mieć wpływ również sposoby tłoczenia takie jak: odpowiedniej jakości ekologiczne nasiona, temperatura, sprzęt do tłoczenia oraz czy ktoś tłoczy olej do własnego użytku czy dla biznesu.

W 100 g czarnych niełuskanych nasion sezamu znajduje się średnio ok.:

-975 mg wapnia czyli ponad 3 razy więcej niż w szklance mleka. Dzienne zapotrzebowanie na wapń w zależności od wieku i płci waha się od 800 mg do 1000 mg,

-629 mg fosforu (dzienne zapotrzebowanie wynosi ok 700 mg dla obu płci),

-351 mg magnezu (dzienne zapotrzebowanie w zależności od wieku płci i poziomu aktywności wynosi od 310 mg do 420 mg),

-14.5 mg żelaza (dzienne zapotrzebowanie dla kobiet 18 mg dla mężczyzn 10 mg),

-7.75 mg cynku (dzienne zapotrzebowanie dla kobiet 8 mg a dla mężczyzn 11 mg),

-4 mg miedzi (dzienne zapotrzebowanie dla obu płci 0.9 mg),

-2.5 mg manganu (dzienne zapotrzebowanie waha się od 2.5 mg do 5 mg)

-11 g błonnika,

-18-19 g białka,

-49 g tłuszczy roślinnych,

-9 g wody,

-6,4 g nasycone kwasy tłuszczowe,

-2 g monosacharydy,

- oraz niewielkie ilości witaminy A, B1,2, E, PP, lecytyny, sezamolu, sezaminolu, tryptofanu (związek potrzebny do syntezy serotoniny i melatoniny).

Zawartość kalorii na 100 g produktu przypada około 565-632 kcal.

Przykładowy skład chemiczny oleju sezamowego tłoczonego na zimno z nasion czarnych niełuskanych:

-14,8 % nasycone kwasy tłuszczowe,

-85,2 % nienasycone kwasy tłuszczowe,

-38,9 % kwas oleinowy (Omega-9),

-41,3 % kwas linolowy (Omega-6),

-0,38 % kwas linolenowy (Omega-3),

-0,0014% (1,4 mg w 100 g) Witamina E,

-Lignany: sezamol, sezamolina

-Sterole roślinne: kampasterol, stygmasterol, beta-sitosterol

-Minerały: wapń, magnez, fosfor, potas, sód, cynk, miedź, żelazo

-Witaminy: B1, B2, B3, B6, A, kwas foliowy

Olej sezamowy z nasion czarnych niełuskanych ma ciemny kolor i intensywny smak.

Wartość odżywcza oleju tłoczonego na zimno na 100 g nasion czarnych, wynosi ok.:

-Wartość energetyczna: 2710kJ/656kcal

-Tłuszcz: 60g

-w tym kwasy tłuszczowe nasycone: 6,7g

-Węglowodany: 2,1g

-w tym cukry: 1,6g

-Błonnik: 7,9g

-Białko: 23g

-sól: 0,03g

Orientacyjna wartość odżywcza ziaren sezamu w 100 g

Wartość energetyczna - 573 kcal
Białko ogółem - 17.73 g
Tłuszcz - 49.67 g
Węglowodany - 23.45 g (w tym cukry proste 0.30/0.03)
Błonnik - 11.8 g
Tiamina – 0.791 mg
Ryboflawina – 0.247 mg
Niacyna - 4.515 mg
Witamina B6  - 0.790 mg
Kwas foliowy -  97 µg
Witamina A – 9 IU
Witamina E – 0.25 mg
Wapń – 975 mg
Żelazo - 14.55 mg
Magnez - 351 mg
Fosfor - 629 mg
Potas - 468 mg
Sód – 11 mg
Cynk - 7.75 mg

Przykładowy skład chemiczny oleju sezamowego tłoczonego na zimno z nasion brązowych niełuskanych jest podobny do składu oleju z nasion czarnych niełuskanych, który podałem wcześniej. Różnica polega na tym, że olej z nasion brązowych ma nieco niższą zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych i witaminy E, a nieco wyższą zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych i lignanów. Olej z nasion brązowych ma również ciemniejszy kolor i silniejszy smak niż olej z nasion białych. Olej z nasion brązowych jest często używany w kuchni azjatyckiej, zwłaszcza w potrawach z ryżem, makaronem i warzywami. 

Przykładowy skład chemiczny oleju sezamowego tłoczonego na zimno z najbardziej popularnych nasion białych, łuskanych:

-14,8% nasycone kwasy tłuszczowe,

-85,2% nienasycone kwasy tłuszczowe,

-38,9% kwas oleinowy (Omega-9),

-41,3% kwas linolowy (Omega-6),

-0,38% kwas linolenowy (Omega-3): 0,38%,

-8,6% kwas palmitynowy

-5,45% kwas stearynowy

-0,57% kwas arachidowy

-0,19% kwas ikozenowy

-1% kwas behenowy

-1-2% kwas mirystynowy, kwas laurynowy, kwas kaprylowy

-0,0014% (1,4 mg w 100 g) witamina E,

-lignany: sezamol, sezamolina

-sterole roślinne: kampasterol, stygmasterol, beta-sitosterol,

-minerały: wapń, magnez, fosfor, potas, sód, cynk, miedź, żelazo,

-witaminy: B1, B2, B3, B6, A, E (0,0014%), D, C, kwas foliowy

Olej sezamowy z nasion białych ma jasny kolor i łagodny smak. Jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe i witaminę E. Może być stosowany do sałatek i sosów. Nie nadaje się do smażenia. 

Możliwe ale nie obligatoryjne właściwości prozdrowotne oleju z nasion sezamu, tłoczonego na zimno

Układ sercowo-naczyniowy

Olej sezamowy zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, które wpływają korzystnie na pracę serca i układu krwionośnego – zapobiegają gromadzeniu się w tętnicach płytki miażdżycowej, obniżają ciśnienie krwi i poziom cholesterolu, poprawiają elastyczność naczyń krwionośnych i zapobiegają zakrzepom. Olej sezamowy zawiera również specyficzne substancje o właściwościach antyoksydacyjnych, takie jak sezamina i sezamolina, które zwalczają wolne rodniki, chronią komórki przed uszkodzeniem i opóźniają procesy starzenia się organizmu. Olej sezamowy zawiera także witaminy, minerały i fitosterole, które  wspomagają odporność, regulują gospodarkę hormonalną, zapobiegają cukrzycy i chorobom nowotworowym, poprawiają stan skóry, włosów i paznokci. Tłuszcze nienasycone obecne w oleju sezamowym w tym kwas oleinowy i kwas linolowy mogą pomóc zmniejszyć poziom cholesterolu i zwiększyć poziom dobrego cholesterolu, co jest korzystne dla zdrowia serca. Jednym ze związków w nasionach sezamu odpowiedzialnych za obniżanie ciśnienia krwi są peptydy, które działają jako inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę, która kontroluje stężenia jonów sodowych i potasowych w organizmie czyli odpowiada za gospodarkę wodno-elektrolitową naszego organizmu co jest korzystne dla zdrowia serca i zapobiega chorobom układu krążenia, takim jak miażdżyca, zawał serca i udar mózgu. Olej sezamowy zawiera również antyoksydanty, takie jak sezamol i sesamolina, które pomagają w ochronie komórek przed uszkodzeniem wolnymi rodnikami i zapobiegają chorobom serca i chorobom układu krążenia.

Regularne stosowanie oleju sezamowego ma korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy, podczas kuracji przywrócone zostaje napięcie naczyń krwionośnych, co zwiększa ich wytrzymałość i elastyczność. Preparat pomaga wyeliminować "zły" cholesterol, normalizuje ciśnienie krwi. Umiarkowane stosowanie oleistego płynu w diecie prowadzi do zwiększenia liczby płytek krwi, co zapobiega takim chorobom, jak arytmia, niedokrwienie, tachykardia i anemia.

Układ nerwowy

Badania wykazują, że olej sezamowy może pomóc w poprawie funkcji poznawczych, a także zmniejszyć objawy stresu i lęku. Olej z nasion sezamu prowadzi do normalizacji funkcji układu nerwowego. W rezultacie zmniejsza się ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera i sklerozę, znacznie łatwiej jest znieść stres psychiczny, zmniejszają się objawy stresu, zmniejsza się drażliwość i zmęczenie. Olej sezamowy jest bogatym źródłem tryptofanu. Tryptofan jest niezbędny do syntezy melatoniny odpowiadającej za regularność rytmu dobowego. 100 g sezamu dostarcza dziennego zapotrzebowania na tryptofan, a tym samym zapewnia lepszy sen.

Cukrzyca

Badania opublikowane w 2011 roku w Clinical Journal of Nutrition wykazały, że olej sezamowy poprawiał skuteczność doustnego leku przeciwcukrzycowego glibenklamidu u pacjentów z cukrzycą typu 2. Inne badania opublikowane w 2006 roku w Journal of Medicinal Foods pokazały, że zastąpienie oleju tradycyjnego olejem z nasion sezamu obniża ciśnienie krwi i glukozę u diabetyków z nadciśnieniem (oczywiście do stosowania na zimno). Olej ten jest przydatny dla diabetyków i osób cierpiących na otyłość, ponieważ poprawia metabolizm i normalizuje produkcję insuliny.

Ciśnienie krwi

Badania opublikowane w 2006 roku w Yale Journal of Biological Medicine wykazały, że olej z nasion sezamu ma korzystne działanie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Zastąpienie wszystkich olejów dietetycznych olejem sezamowym doprowadziło do normalnego ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Jednym ze związków w nasionach sezamu odpowiedzialnych za obniżanie ciśnienia krwi są peptydy, które działają jako inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę.

Zapalenie dziąseł

Badania kliniczne (w których porównywano długotrwałe płukanie jamy ustnej środkiem chemicznym chlorheksydyną i olejem z nasion sezamu) wykazały, że stosowanie oleju z nasion sezamu jest o wiele bardziej skuteczne niż stosowanie środka chemicznego. Olej z nasion sezamu bardzo skutecznie zapobiega tworzeniu się płytki nazębnej, zapaleniu dziąseł, próchnicy zębów, krwawieniu dziąseł, nieprzyjemnemu zapachowi, suchości w gardle. Wzmacnia dziąsła, szczękę i zęby. Tak więc obecne badania naukowe potwierdziły już to o czym wiedziano z praktyki przed tysiącami lat w Indiach stosując skutecznie olej z nasion sezamu do higieny jamy ustnej.

Może napiszę trochę jak można zadbać o jamę ustną przy użyciu oleju sezamowego.

Płukanie jamy ustnej olejem stosowane jest w medycynie naturalnej od ponad 5 tysięcy lat. Był to jeden z pierwszych sposobów na podreperowanie zdrowia. Ajurweda (to swego rodzaju filozofia życia i nazywana bywa matką medycyny - jako jeden z najstarszych systemów leczniczych, została w 1979 roku oficjalnie uznana przez Światową Organizację Zdrowia za jedną z koncepcji zdrowia i terapii. Ajurweda jest starohinduską sztuką leczenia, ale przede wszystkim sztuką zachowania pierwotnej równowagi organizmu – czyli zdrowia. Medycyna spotyka się w niej z psychologią i filozofią. Razem mają służyć długiemu, dobremu życiu) uważa, że większość chorób zaczyna się właśnie od problemów w jamie ustnej, dlatego też leczenie należy rozpocząć od usunięcia dolegliwości, które się w niej znajdują. Udowodniono, że choroby jamy ustnej mają wpływ na takie choroby jak: choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu, artretyzm, infekcje płuc oraz infekcje oskrzeli, wrzody żołądka, bóle stawów, choroby nerek, a także choroby wątroby. Olej sezamowy ma właściwości oczyszczające, nawilżające, rozgrzewające oraz przeciwzapalne i zawiera wiele składników mineralnych, kwasów tłuszczowych oraz witamin jak już wcześniej wyszczególniałem. Płukanie jamy ustnej olejem często nazywane jest ssaniem oleju. Najlepiej jest płukać jamę ustną rano, na czczo, zaraz po przebudzeniu. Możemy wcześniej napić się wody, wtedy nasz organizm będzie produkował więcej śliny, która jest niezbędna do płukania ust. Do płukania jamy ustnej potrzebujemy 1-2 łyżki oleju i przez ok. 10 minut przepłukujemy nim usta. Jeżeli w czasie ssania oleju wyprodukuje się za dużo śliny w ustach i nie mamy już miejsca, możemy wypluć olej i wziąć kolejną łyżkę oleju do płukania. Olej powinien wniknąć w każdy zakątek naszej jamy ustnej. Powinien także przepłukać nasze gardło oraz migdałki. Oleju używanego podczas zabiegu ssania nie połykamy, ponieważ podczas oczyszczania wchłonie on wszystkie bakterie i toksyny. Po zakończonym płukaniu trzeba go wypluć do toalety (olej może zablokować rury w umywalce dlatego nie wypluwajmy oleju do niej). Po zakończeniu całej czynności, dokładnie płuczemy jamę ustną za pomocą ciepłej wody. Na koniec myjemy zęby i porządnie je szczotkujemy. Jeżeli jest to zabieg czysto profilaktyczny to wystarczy go stosować raz dziennie. Natomiast jeżeli mamy do czynienia z infekcjami jamy ustnej możemy powtarzać go nawet 2-3 razy w ciągu dnia. Trzeba pamiętać tylko, że ssanie oleju możemy zacząć dopiero godzinę po zakończonym posiłku.

Zdrowie niemowlęcia i kobiet w ciąży

Badania opublikowane w Indian Journal of Medical Research z 2000 roku wykazało, że masowanie niemowląt olejem sezamowym poprawiało zarówno ich wzrost, jak i sen po masażu, w porównaniu do olejów kontrolnych, takich jak olej mineralny. Olej sezamowy jest dobry dla dzieci, ponieważ pomaga uzupełnić niedobory witamin. Może poprawić wchłanianie witamin i minerałów z pożywienia. Dzieci powyżej 1. roku życia mogą stosować produkt jako dressing do sałatek warzywnych. Maksymalna dawka dla dzieci w wieku od 1 do 3 lat wynosi 4-5 kropli. Od trzeciego do szóstego roku życia dziecko może stopniowo zwiększać dawkę do 10 kropli. W okresie dojrzewania dzieciom można już podawać łyżeczkę oleju. Warto zauważyć, że substancja ta może być włączona do diety dzieci tylko w postaci świeżej. Po ugotowaniu produkt traci wszystkie swoje dobroczynne właściwości. Nasiona sezamu zawierają wiele składników odżywczych, pożytecznych witamin i minerałów, ale wraz z tym produktem mogą prowadzić do poronienia lub spowodować ciężką hipokalcemię u dziecka. Olej nie powinien być przyjmowany przez kobiety z alergiami pokarmowymi lub mające predyspozycje do przedwczesnego porodu. Podczas przyjmowania oleju wewnętrznie zmienia się skład krwi i przyspiesza proces krzepnięcia. Efekt stosowania oleju sezamowego w diecie kobiety ciężarnej zależy od jej stanu zdrowia i spożywanej ilości. Aby dowiedzieć się, czy włączyć go do swojej diety w czasie ciąży, czy też unikać, należy przeanalizować wszystkie jego właściwości, zarówno pozytywne, jak i negatywne, oraz skonsultować się z lekarzem.

W Indiach olej z nasion sezamu w połączeniu z cukrem palmowym jest stosowany jako środek poronny. Medycyna tradycyjna zaleca, aby nie stosować tego produktu w pierwszym trymestrze ciąży. Olej sezamowy zawiera tłuszcze wielonienasycone i siarkę, które mogą powodować reakcje alergiczne, zwłaszcza w okresie ciąży, kiedy układ odpornościowy jest już osłabiony.

Według Ajurwedy olej ten odnosi się do produktów, które mogą promieniować ciepłem. Olej sezamowy sprzyja wydzielaniu wewnętrznego ciepła, co negatywnie wpływa na wzrost dziecka. Jak wspomniano powyżej, olej sezamowy wpływa na układ hormonalny, dlatego spożywanie go w czasie ciąży może powodować skurcze macicy, które prowadzą do przedwczesnego porodu lub poronienia. Wynika z tego, że w tym okresie lepiej unikać stosowania oleju sezamowego.

Warto również wspomnieć o korzyściach płynących ze stosowania oleju sezamowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że olej ten równoważy gospodarkę hormonalną, a tym samym zapobiega występowaniu przedwczesnych krwawień. Nie jest tajemnicą, że większość kobiet w ciąży boryka się z problemem zaparć. W tym przypadku olej sezamowy może pomóc delikatnie rozwiązać ten problem ze względu na wysoką zawartość błonnika. Ciąża to dość niespokojny okres, zwłaszcza w ostatnich miesiącach. W tym przypadku pomocne są łagodzące właściwości oleju z nasion sezamu. Zapewnia to witamina B zawarta w produkcie.

Stwardnienie rozsiane (SM)

Według dostępnych badań w zwierzęcym modelu SM, znanym także jako eksperymentalne autoimmunologiczne zapalenie mózgu i rdzenia, olej z nasion sezamu chroni myszy przed rozwojem choroby poprzez zmniejszenie wydzielania IFN-gamma, kluczowego czynnika w zapoczątkowaniu autoimmunologicznego zapalenia i urazu w układzie nerwowym. Badano również jego potencjalną korzystną rolę w innym schorzeniu neurodegeneracyjnym, chorobie Huntingtona.

Zapalenie trzustki

Olej sezamowy jest zbyt wysokokaloryczny i ciężkostrawny jak na taką chorobę jak zapalenie trzustki. Można zatem stwierdzić, że w przypadku tej patologii lepiej nie stosować oleju sezamowego. Dotyczy to zwłaszcza okresu zaostrzenia choroby. Olej z nasion sezamu może być stosowany w okresie stabilnej remisji. Eksperci nie zalecają stosowania nasion sezamu w czystej postaci. Wystarczy wybierać produkty zawierające nasiona sezamu. Obejmuje to wypieki, sałatki, gorące dania z nasionami rośliny, a także plasterki warzyw lub sałatki z dodatkiem oleju z nasion sezamu.

W przypadku podagry inaczej dny moczanowej

Podagra nie jest przeciwwskazaniem do stosowania oleju sezamowego. Nasiona sezamu zawierają znacznie mniej puryn w porównaniu z innymi ziarnami. Należy unikać stosowania takiego produktu w przypadku zaostrzenia podagry. W okresie remisji sezam może być włączony do diety, ale istnieją pewne ograniczenia. Nasiona sezamu zawierają mniej puryn, ale w dużych ilościach mogą również prowadzić do podwyższonego poziomu kwasu moczowego w organizmie.

Wątroba

Olej sezamowy wspomaga produkcję żółci, co prowadzi do przywrócenia prawidłowej struktury wątroby. Produkt jest środkiem zapobiegawczym przeciwko kamicy żółciowej. Olej z nasion sezamu jest również stosowany w leczeniu dystrofii wątroby, jak również w patologii narządów żółciowych, a nawet w terapii zapalenia wątroby.

Uszkodzenie nerek spowodowane antybiotykami

Olej z nasion sezamu chroni przed uszkodzeniem nerek wywołanym przez gentamycynę. Badaniach ze szczurami wykazały, że zmniejszają się uszkodzenia oksydacyjne spowodowane przez antybiotyk.

Miażdżyca

Olej z nasion sezamu zapobiega powstawaniu zmian miażdżycowych u myszy karmionych dietą miażdżycogenną. Zidentyfikowano, że lignan przeciwutleniający i przeciwzapalny występujący w nasionach sezamu, znany jako sezamol, jest częściowo odpowiedzialny za jego właściwości anty-aterogenne. W rzeczywistości okazało się, że sesamol posiada ponad dwadzieścia korzystnych farmakologicznie aktywnych właściwości, z których wiele może przyczynić się do poprawy zdrowia układu krążenia. Olej sezamowy zawiera wiele składników odżywczych, w tym kwas linolowy, który może poprawić funkcjonowanie mózgu i zapobiegać chorobom neurodegeneracyjnym. Olej z nasion sezamu może zapobiegać powstawaniu zmian miażdżycowych, ponieważ lignin (sezamol) przeciwutleniający i przeciwzapalny występujący w nasionach sezamu jest w części odpowiedzialny za jego właściwości antyaterogenne.

Depresja

Wykazano, że sesamol ligninowy wykazuje działanie przeciwdepresyjne u myszy z przewlekłym stresem, w szczególności poprzez modulowanie stresu oksydacyjno-nitrozowego i stanu zapalnego.

Uszkodzenie DNA

Wykazano, że sesamol chroni przed uszkodzeniem wywołanym promieniowaniem gamma DNA, prawdopodobnie przez swoje właściwości antyoksydacyjne. Jest w stanie zmniejszyć śmiertelność u myszy leczonych promieniowaniem, częściowo poprzez zapobieganie uszkodzeniom jelita i śledziony. W porównaniu z innym silnym przeciwutleniaczem, melatoniną, okazał się 20 razy skuteczniejszy jako substancja usuwająca wolne rodniki z organizmu.

Nowotwór

Ziarna sezamu zawierają rozpuszczalną w tłuszczach ligninę o właściwościach fitoestrogenicznych zwaną sezaminą, która została zbadana pod kątem hamowania proliferacji szerokiej gamy komórek nowotworowych, w tym: białaczki, raka jelita grubego, raka prostaty. raka piersi, raka płuc i raka trzustki. Badania wykazały, że olej sezamowy zawiera związki, takie jak lignany, które mają właściwości przeciwnowotworowe i mogą pomóc zmniejszyć ryzyko chorób nowotworowych.

Układ pokarmowy

Olej sezamowy ma właściwości przeciwzapalne, które pomagają poprawić trawienie i zmniejszyć ryzyko chorób jelitowych. Olej zmniejsza kwasowość w żołądku, leczy nadżerki, wrzody i zwalcza robaki. Ponadto produkt ten łagodzi kolkę, nawilża błony śluzowe i zapobiega zaparciom. Ponadto, dzięki temu produktowi można pozbyć się suchości błon śluzowych dróg oddechowych. Pomaga w leczeniu zapalenia płuc, suchego kaszlu i astmy oskrzelowej.

Układ kostny

Olej sezamowy jest bogaty w wapń i inne minerały, takie jak miedź i cynk, które są ważne dla zdrowych kości czym może zapobiegać osteoporozie. Aktualny stan wiedzy wskazuje, że stosowanie zewnętrzne (na skórę) oleju sezamowego może wspomagać leczenie stawów.

Naukowcy odnotowali, że wcieranie oleju sezamowego na skórę przez osoby cierpiące na chorobę zwyrodnieniową stawu kolanowego powodowało zmniejszenie bólu stawów. W badaniu tym stosowano olej sezamowy w ilości 1,5 ml, trzy razy dziennie przez 4 tygodnie.

Podobnie, w innym badaniu odnotowano, że miejscowe stosowanie oleju sezamowego może przyczyniać się do zmniejszenia nasilenia bólu i częstotliwości przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u osób z urazami kończyn górnych lub dolnych. Działanie redukujące ból stawów po zastosowaniu oleju sezamowego stwierdzono również w doświadczeniu wykonanym na szczurach. Jednakże w badaniu tym, olej sezamowy podawano dojelitowo. W patologiach zębów i układu kostnego olej sezamowy jest również przydatny. Pomaga im w normalnym rozwoju i funkcjonowaniu. Produkt odbudowuje tkankę chrzęstną, jest środkiem profilaktycznym w osteoporozie, dnawym zapaleniu stawów i próchnicy zębów.

Układ odpornościowy

Olej sezamowy może pomóc wzmocnić układ odpornościowy, ponieważ zawiera wiele składników odżywczych, takich jak witamina E, witamina B6, cynk, miedź i selen, które są ważne dla zdrowia układu odpornościowego. Witamina E, która jest silnym antyoksydantem obecnym w oleju sezamowym, pomaga w ochronie komórek przed uszkodzeniem wolnymi rodnikami, co może osłabić układ odpornościowy. Olej sezamowy zawiera również lignany, które są związkami o właściwościach przeciwwirusowych i przeciwbakteryjnych, co może pomóc w zapobieganiu chorobom związanym z infekcjami. Badania wykazały, że olej sezamowy może pomóc wzmocnić odporność organizmu i poprawić funkcjonowanie układu odpornościowego, szczególnie u osób starszych. Produkt sezamowy zawiera wiele witamin i mikroelementów, które wspomagają witalność człowieka. Zawiera około 17 mikroelementów, w tym cynk, kobalt, selen i inne, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Układ skórny

Olej sezamowy zawiera witaminy E i K oraz inne składniki, które przyczyniają się do utrzymania zdrowej skóry i włosów Kolejną zaletą oleju jest jego działanie kojące podrażnienia – świetnie poradzi sobie z popękanymi od mrozu dłońmi. Jest także niezwykle pomocny w przypadku leczenia poparzeń. Olej sezamowy wspomaga regenerację skóry i włosów, dzięki czemu charakteryzuje się działaniem oczyszczającym i uelastyczniającym, dlatego też warto go stosować do demakijażu twarzy. Produkt ten jest bardzo popularny w kosmetyce ze względu na obecność witamin A i E oraz kwasu askorbinowego. Substancje te mogą wzmacniać strukturę włosów i paznokci. Ponadto olej ten ma pozytywny wpływ na regenerację skóry. Kompleksowa terapia olejem sezamowym w chorobach dermatologicznych staje się bardziej skuteczna. Produkt z oleju sezamowego jest szczególnie przydatny w przypadku oparzeń, różnych ran, zmian grzybiczych, w obecności łuszczycy i egzemy.

Przemiana materii

Olej sezamowy może przyspieszyć przemianę materii, co może pomóc w utracie wagi i zmniejszeniu ryzyka chorób metabolicznych. Olej z nasion sezamu jest często stosowanym składnikiem odżywek dla sportowców, ponieważ wspomaga budowę mięśni.

Olej sezamowy na bóle mięśniowe

Niektóre źródła wskazują, że naturalny olej sezamowy może łagodzić bóle mięśniowe oraz reumatyczne. Najbardziej skuteczne jest połączenie oleju z sokiem z imbiru. Mieszankę przelewa się na gazę lub ściereczkę, przykłada na skórę w okolicach bolesnego miejsca, a na końcu delikatnie wciera.

Korzyści płynące ze stosowania oleju sezamowego dla mężczyzn są również nieocenione. Witaminy A i E zawarte w sezamie, a także fitosterole, skwalen, cynk i magnez poprawiają funkcjonowanie prostaty. Przyjmowanie tego produktu jest przydatne dla mężczyzn o niskiej aktywności seksualnej. Olejek pomaga przywrócić prawidłowe erekcje, zwiększyć libido, zwiększyć syntezę plemników.

Nasiona sezamu i olej otrzymywany z ich ekstrakcji znalazły zastosowanie w medycynie ludowej i oficjalnej. Ze względu na ich zdolność do zwiększania krzepliwości krwi są zalecane do stosowania w przypadku zaparć, a także w przypadku skazy krwotocznej. Na bazie tych surowców wytwarzane są różne emulsje, maści, a nawet plastry.

Podsumowanie najważniejszych możliwych właściwości oleju sezamowego

Olej sezamowy ma wiele innych zastosowań, zarówno w kuchni, jak i w kosmetyce. Oto niektóre z nich:

Olej sezamowy może być używany jako naturalny środek do pielęgnacji twarzy. Ma właściwości nawilżające, odżywcze, przeciwzapalne i antybakteryjne. Można go stosować jako krem, olejek do demakijażu, peeling lub maseczka.

Olej sezamowy może być używany jako olejek do masażu. Ma właściwości relaksujące, rozgrzewające i poprawiające krążenie krwi. Można go stosować samodzielnie lub z dodatkiem innych olejków eterycznych.

Olej sezamowy może być używany jako naturalny preparat do pielęgnacji włosów i skóry głowy. Ma właściwości odżywcze, wzmacniające, przeciwłupieżowe i zapobiegające wypadaniu włosów. Można go stosować jako odżywkę, maskę lub wcierkę.

Olej sezamowy może być używany jako środek antydepresyjny. Ma właściwości poprawiające nastrój, łagodzące stres i nerwowość. Można go stosować w aromaterapii lub spożywać w niewielkich ilościach.

Olej sezamowy może być używany jako antidotum na choroby jamy ustnej. Ma właściwości oczyszczające, dezynfekujące i leczące. Można go stosować do płukania jamy ustnej lub smarowania dziąseł i zębów.

Olej sezamowy może być używany jako środek zapewniający lepsze zdrowie jelit. Ma właściwości regulujące pracę układu pokarmowego, zapobiegające zaparciom i biegunkom, wspomagające trawienie i usuwanie toksyn. Można go spożywać w niewielkich ilościach lub stosować do masażu brzucha.

Olej sezamowy może być używany jako środek utrzymujący zdrowy poziom cholesterolu. Ma właściwości obniżające poziom cholesterolu LDL (złego) i podnoszące poziom cholesterolu HDL (dobrego). Należy go spożywać w niewielkich ilościach lub stosować do sałatek i sosów.

Olej sezamowy może być używany jako środek przeciwdziałający cukrzycy. Ma właściwości obniżające poziom glukozy we krwi i poprawiające wrażliwość na insulinę. 

Olej sezamowy może być używany jako środek pielęgnacyjny na włosy po kąpieli w basenie. Ma właściwości chroniące włosy przed szkodliwym działaniem chloru i soli. Można go stosować jako odżywkę lub maskę przed lub po pływaniu.

Olej sezamowy może być używany jako niezastąpiony dodatek do zdrowej diety. Jest bogaty w witaminy, minerały, antyoksydanty i fitosterole. Może poprawiać odporność, zapobiegać chorobom serca, nowotworom i starzeniu się organizmu. Można go spożywać w niewielkich ilościach lub stosować do sałatek, sosów, dań mięsnych i warzywnych. Tradycyjnie jest stosowany w kuchni azjatyckiej oraz afrykańskiej.

Specjalistyczne badania dotyczące używania oleju sezamowego

Znalazłem kilka specjalistycznych badań dotyczących wpływu używania oleju sezamowego na nasze zdrowie na stronie National Library of Medicine, National Center for Biotechnology Information (Bethesda, MD – USA), poniżej przedstawiam ich bardzo skrócone wnioski.

Celem pierwszego eksperymentu było zbadanie wpływu spożywania oleju sezamowego na pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą, leczonych atenololem (beta-blokerem) i glibenklamidem (sulfonylomocznikiem). Ta otwarta próba kliniczna z dwoma okresami interwencji obejmowała 22 mężczyzn i 18 kobiet w wieku od 45 do 65 lat, z łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą. W pierwszym etapie badania pacjentom dostarczono olej sezamowy i instruowano ich, aby używali go zamiast innych olejów przez 45 dni. Na początku badania i na koniec po 45 dniach wszystkim uczestnikom wykonano do porównania wszechstronne badania krwi, cholesterolu, trójglicerydów, elektrolitów, witamin itp. Po 45 dniach używania oleju sezamowego u pacjentów zanotowano znaczący spadek zarówno ciśnienia skurczowego jak i rozkurczowego. Następnie ci sami pacjenci odstawili olej sezamowy i zaczęli przez następne 45 dni stosować losowo inne oleje takie jak olej palmowy czy z orzeszków ziemnych. Po tym okresie zanotowano ponowny wzrost ciśnienia krwi oraz inne wskaźniki wróciły sprzed rozpoczęcia eksperymentu. Z wyników tego badania naukowcy wywnioskowali, że używanie oleju sezamowego zamiast innych olejów ma wpływ na obniżenie ciśnienia krwi oraz stężenia glukozy we krwi u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą.

Celem innego badania było sprawdzenie jaki wpływ na wzmocnienie zębów, dziąseł i szczęki oraz zapobiegania próchnicy, nieświeżemu oddechowi, krwawieniu dziąseł, suchości gardła i spękaniu warg ma tradycyjna indyjska, ludowa metoda polegająca na olejowaniu jamy ustnej olejem sezamowym w porównaniu do skuteczności płukania jamy ustnej chlorheksadyną (to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki).

Do badania wybrano łącznie 20 chłopców w wieku nastoletnim z zapaleniem dziąseł wywołanym przez osad nazębny. Zostali oni losowo podzieleni na grupę badawczą lub grupę olejowania (Grupa I) oraz grupę kontrolną lub grupę chlorheksydyny (Grupa II), po 10 uczestników w każdej grupie. Wartości wskaźnika osadu nazębnego oraz zmodyfikowanego wskaźnika stanu dziąseł zostały zarejestrowane dla 20 uczestników, a także pobrano próbki osadu nazębnego na początkowym etapie badania. Próbki osadu nazębnego zostały użyte do identyfikacji mikroorganizmów i pomiaru całkowitej liczby kolonii obecnych mikroorganizmów tlenowych. Grupa badawcza była poddawana olejowaniu jamy ustnej olejem sezamowym, a grupie kontrolnej codziennie rano przed szczotkowaniem zębów podawano płukankę z chlorheksydyną. Po 10 dniach przeprowadzono ponowną ocenę wyników wskaźników i pobrano próbki osadu w celu pomiaru liczby kolonii mikroorganizmów tlenowych. Końcowe wyniki wyraźnie wskazywały na statystycznie istotne zmniejszenie wartości wskaźników osadu nazębnego i zmodyfikowanego wskaźnika stanu dziąseł przed i po leczeniu zarówno w grupie badawczej, jak i w grupie kontrolnej. W obu grupach zaobserwowano znaczne zmniejszenie całkowitej liczby kolonii mikroorganizmów tlenowych. We wnioskach z badania zaznaczono, że zarówno terapia chlorheksydyną jak i olejowania jamy ustnej naturalnym olejem sezamowym spowodowała obniżenie wskaźnika osadu nazębnego, zmodyfikowanego wskaźnika stanu dziąseł oraz całkowitej liczby kolonii mikroorganizmów tlenowych w osadzie nazębnym u nastolatków z zapaleniem dziąseł wywołanym przez osad nazębny.
Więcej rozszerzonych tego typu badań można znaleźć na stronie National Library of Medicine pod adresem: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

Badanie przeprowadzone przez Pham i in. (2019) miało na celu zbadanie wpływu oleju sezamowego na funkcjonowanie mózgu i pamięć u starszych osób. W badaniu wzięło udział 52 osoby powyżej 65 roku życia, które zostały podzielone na dwie grupy: grupa eksperymentalna, która spożywała codziennie 40 ml oleju sezamowego przez 3 miesiące oraz grupa kontrolna, która nie spożywała oleju sezamowego. Wyniki badania wykazały, że spożywanie oleju sezamowego przez starsze osoby przez 3 miesiące poprawiło ich wyniki w testach pamięci i funkcjonowania mózgu. Osoby z grupy eksperymentalnej miały lepszą pamięć epizodyczną i funkcjonowanie poznawcze w porównaniu do grupy kontrolnej. Ponadto, poziom antyoksydantów we krwi wzrósł u osób z grupy eksperymentalnej.

Wnioski z badania sugerują, że olej sezamowy może mieć korzystny wpływ na funkcjonowanie mózgu i pamięć u starszych osób poprzez zwiększenie poziomu antyoksydantów we krwi. Jednakże, badanie to miało ograniczenia, takie jak mała liczba uczestników oraz krótki okres obserwacji, dlatego potrzebne są dalsze badania w celu potwierdzenia tych wyników.

Zastosowanie oleju sezamowego w kulinarnym, zdrowym odżywianiu

Tak jak na wszystkich olejach tłoczonych na zimno tak i na oleju sezamowym nie zaleca się smażenia w wysokiej temperaturze, ponieważ ma on niski punkt dymienia i łatwo się utlenia. Punkt dymienia to najniższa temperatura, przy której olej lub tłuszcz zaczyna rozpadać się na glicerol i wolne kwasy tłuszczowe oraz traci wszelkie własności odżywcze. Olej sezamowy nierafinowany ma punkt dymienia około 177 °C, a rafinowany około 230 °C. Smażenie na oleju sezamowym może powodować powstawanie nieprzyjemnego zapachu, smaku spalenizny i szkodliwych substancji dla zdrowia, takich jak akroleina (bezbarwna, trująca ciecz o przykrej woni). Olej sezamowy najlepiej stosować na zimno, do sałatek, sosów, dań mięsnych i warzywnych. 

Nie zapominajmy też o chałwie, która również jest przekąską na bazie sezamu – choć zmielonego do postaci tahini. Selekcja ziarna do produkcji chałwy jest bardzo podobna, jednak dochodzi dodatkowy istotny element: odpowiednia barwa sezamu i gęstość powstałej z ziarna masy. Nawet kilka ciemniejszych ziarenek może niekorzystnie wpłynąć na finalny kolor produktu, dlatego ten parametr jest tak ważny. Jeśli zatem przyjdzie nam ochota na ten smakołyk – wybierajmy tylko tę ręcznie wyrabianą, która zachowuje najwyższą jakość i smak. W Internecie są przepisy jak w domu zrobić sobie pyszną chałwę.

Ostatnio moja żona zrobiła bardzo zdrową i przesmaczną przekąskę. Oto przepis: daktyle, orzechy włoskie, orzechy nerkowca, ziemne, laskowe i migdały – zmielić i dodać łyżkę miodu z dobrej polskiej pasieki, całość dobrze wymieszać i uformować okrągłe babeczki, które z obydwu stron posypujemy białym sezamem oraz wstawiamy do lodówki i mamy smaczne i zdrowe „podjadanie”.

Sezam jest używany w kuchni od wielu tysiącleci. W historii są pewne freski, które pokazują, jak piekarze w starożytnym Egipcie posypywali chleb ziarnami. Ja np. stosuję sezam do posypywania świeżo upieczonego żytniego chleba, bułek czy przy pieczeniu różnego rodzaju ciast. Wszystkie produkty na bazie sezamu znalazły zastosowanie w kuchni. Nasiona mają słodki smak, ale smak liści jest prawie identyczny ze smakiem pieprzu.. Jeśli liście są smażone, mogą nadać potrawie pikantny smak. Należy również zauważyć, że smak nasion zależy bezpośrednio od stopnia ich dojrzałości. Jeśli są niedojrzałe, będą słodkie, ale jeśli są dojrzałe, będą smakować jak orzech. Do posypywania różnych wypieków używa się słodkich nasion. Również dzisiaj panierka jest używana do gotowania mięsa, ryb, różnych ciastek i tak dalej.

Olej sezamowy jest tłuszczem tłoczonym na zimno, nierafinowanym i nieoczyszczonym, stosować go można tylko i wyłącznie na zimno! Doskonale nadaje się na bazę sosów sałatkowych, jak również jako dodatek do chrupkiego pieczywa. Ze względu na swój ciekawy smak, będzie pasował do wszelkiego rodzaju sałatek owocowych i deserów, np. lodów polanych olejem sezamowym (to ciekawa i o wiele zdrowsza alternatywa dla gotowych sosów, a jaka zdrowa!). Olej sezamowy uzupełni także o codzienną porcję zdrowych tłuszczy koktajle, owsianki, jogurty. Olej sezamowy jest podstawą wielu past – np. tahini lub humusu. Warto dodawać olej sezamowy również do innych past, tych na bazie białego sera, ciecierzycy, soczewicy, czy marchwi.

Zastosowanie oleju sezamowego w kosmetyce i do pielęgnacji ciała

Niewiele osób wie, ale sezam jest rośliną leczniczą, jego właściwości są szeroko stosowane w medycynie. Nawet wschodni średniowieczny uzdrowiciel Awicenna (980-1037) udowodnił, że olej sezamowy ma pozytywny wpływ na obrzęki, łagodzi bóle głowy, a także usprawnia pracę przewodu pokarmowego. Na przykład dzięki olejowi sezamowemu pozbył się bólu zęba, leczył zapalenie jamy ustnej czy zniszczoną chorobą przyzębia. Olej można stosować przy przeziębieniach, wtedy należy podgrzać go w łaźni parowej i wcierać w klatkę piersiową i plecy. Jest również stosowany przy bólu gardła i zapaleniu gardła: olej należy przyjmować w ciepłej postaci w 0,5 łyżeczki. 2 razy dziennie. W przypadku problemów żołądkowych należy wypić pół łyżeczki oleju sezamowego na pusty żołądek. W przypadku zapalenia ucha środkowego zaleca się rozgrzanie oleju sezamowego i wkroplenie 2 kropli do uszu trzy razy dziennie. Olej sezamowy ma właściwości wspierające zdrowie jamy ustnej – jest skuteczny m.in. w usuwaniu płytki nazębnej. Zabieg higieniczny, określany w języku angielskim jako oil pulling polega na płukaniu jamy ustnej olejem sezamowym, dzięki czemu zęby mogą stać się bielsze. Oprócz tego zabieg pomaga w zredukowaniu w jamie ustnej bakterii Streptococcus mutans, przyczyniających się do rozwoju próchnicy zębów. Olej sezamowy ma zastosowanie samodzielnie oraz jako składnik domowych mikstur kosmetycznych. Połączyć go można z innym lubianym przez siebie olejkiem, balsamem albo mleczkiem do ciała i codziennie po kąpieli wykonaj odżywczy masaż z jego użyciem. Zabieg doskonale regeneruje, poprawia wygląd ciała oraz spowalnia procesy starzeniowe. Latem olej z sezamu działa jako naturalny filtr przeciwsłoneczny, szczególnie w połączeniu z kilkoma kroplami olejku marchewkowego. Warto wypróbować go jako kosmetyk do twarzy – samodzielnie, jako dodatek do kremu albo domowych mikstur. Przykładowo, maseczka wykonana z oleju sezamowego i mąki ryżowej pomaga zwęzić pory i uzyskać efekt gładkiej, promiennej cery.

Olej sezamowy jest również jednym z najchętniej stosowanych w kosmetyce. Naturalne oleje roślinne często potrafią zdziałać dużo więcej, niż chemiczne komponenty. Olej sezamowy jest cennym kosmetycznie produktem między innymi ze względu na zawarty w nim sezamol – przeciwutleniacz, który działa anty-starzeniowo (hamuje działanie wolnych rodników i buduje warstwę ochronną przeciw wolnym rodnikom). Regularnie stosowany olej sezamowy korzystnie wpłynie na kondycję naszej skóry – nawilży ją i odżywi.

Olej sezamowy do masażu

Salony masażu bardzo często zamiast olejków kosmetycznych, coraz chętniej sięgają po naturalne oleje tłoczone na zimno. Olej sezamowy doskonale sprawdza się jako olejek do masażu, ponieważ nie tylko nawilża i regeneruje skórę, ale też rozgrzewa ją, dzięki czemu masaż jest przyjemniejszy i bardziej skuteczny, a skóra będzie ujędrniona, elastyczna i piękna, olej ma przepiękny zapach, dzięki czemu masaż będzie nie tylko ukojeniem dla spiętych mięśni, ale również przyjemną aromaterapią.

Olej sezamowy na włosy

Olej sezamowy znakomicie sprawdzi się również jako naturalny kosmetyk do pielęgnacji włosów. Można stosować go jako maskę na puszące i naelektryzowane włosy – odrobina oleju sezamowego rozgrzana w dłoniach i naniesiona na włosy sprawi, że włosy będą lśniące, gładkie i piękne. Olej sezamowy świetnie sprawdzi się też do olejowania włosów – zarówno metodą olejowania na mokro jak i na sucho. Olejowanie tłuszczem z sezamu sprawia, że kosmyki włosów są wzmocnione i pięknie wyglądają. Olej doskonale nawilży i zregeneruje włosy – nawet te bardzo suche i zniszczone. Regularnie wcierany w skalp przyspiesza porost włosów i sprawia, że są one wyraźnie gęstsze. Smarowanie skóry głowy niewielką ilością oleju sezamowego ma jeszcze jedną zaletę – to skuteczna ochrona przed łupieżem.

Olej sezamowy wykorzystywany jest również w celu opóźnienia siwienia włosów. Aby osiągnąć pożądany efekt, produkt należy każdego dnia wcierać od nasady włosów do połowy ich długości. Z pomocą oleju sezamowego włosy staną się gładsze i odzyskają swój naturalny blask. Zasada działania tej substancji polega na tym, że wnika ona w skórę głowy i oczyszcza ją z martwych tkanek, a także odżywia. Najprostszym sposobem użycia oleju z nasion sezamu jest dodanie kilku kropel do szamponu. Można go używać jak zwykle. Rezultat jest jednak znacznie lepszy. Olej z nasion sezamu może być również stosowany w odżywkach do włosów i mieszany z farbą. Aby przygotować maseczkę miodowo-jajeczną na suche loki, należy zmieszać dwie łyżki miodu i olej sezamowy, dodając kilka żółtek jaj. Wszystkie składniki należy uprzednio podgrzać oddzielnie. Nałóż gotową maskę na skórę głowy i przykryj folią celofanową i ręcznikiem.

Znakomicie pielęgnuje cery: suchą, mieszaną, źle ukrwioną i dojrzałą. Rozgrzewa, odtruwa, oczyszcza i reguluje pracę gruczołów łojowych. Może być używany jako olejek do ciała, masażu i do kąpieli.

Maseczki na bazie sezamu

Z oleju można przygotować maseczkę, która pomoże pozbyć się zmarszczek wokół oczu. W tym celu zaleca się raz dziennie posmarować problematyczne miejsca olejem sezamowym i pozostawić na 25 minut. Resztę oleju usuń bibułą i umyj zimną wodą. Na efekty takiej maski nie trzeba będzie długo czekać. Można przygotować odżywczą maseczkę na twarz. W zależności od rodzaju skóry należy stosować specjalne składniki. W przypadku skóry suchej należy roztrzepać dwa żółtka i dodać kilka kropel tłustego płynu. Mieszankę należy ubić i nałożyć na twarz. Maseczkę pozostawia się na skórze przez 15 minut, a następnie spłukuje wodą. W przypadku skóry tłustej użyj dwóch białek jaj i wymieszaj je z olejem. Nałóż mieszankę na twarz i pozostaw do wyschnięcia. Spłukać letnią wodą. Aby zmiękczyć i nawilżyć skórę, można przygotować inną wersję maseczki. Należy dodać mieszaninę 100 ml oleju, 50 ml octu z jabłek i taką samą ilość wody. Wszystkie składniki należy dokładnie wymieszać, a gotową masę nałożyć na twarz. Ocet w tym przypadku pomoże wybielić skórę i zniszczyć wszystkie bakterie.

Warto zauważyć, że wszystkie maseczki nakłada się na uprzednio oczyszczoną twarz. W tym celu można stosować lotiony lub specjalne środki czyszczące. Skórę należy najpierw poddać działaniu pary wodnej, a dopiero potem nałożyć kosmetyk. Można również przygotować maseczkę z witamin i olejków eterycznych. Wymieszaj dwie łyżki stołowe podgrzanego oleju, a następnie dodaj kroplę tokoferolu w postaci roztworu olejowego i kroplę retinolu. Można również dodać kilka kropli olejku cytrynowego, grejpfrutowego i ylang-ylang. Wmasuj mieszankę w całą głowę i owiń ją szalikiem lub ręcznikiem. Można również zrobić kompres, który będzie można przechowywać przez noc. Rozgrzej odrobinę oleju sezamowego i nałóż go na skórę głowy za pomocą celofanu i ciepłej chusteczki.

 Ważne! – przeciwwskazania do używania oleju z nasion sezamu

Olej sezamowy ma wiele korzystnych właściwości dla zdrowia i urody, jednak nie każdy może go stosować. Przeciwwskazaniami do stosowania oleju sezamowego mogą być:

Alergia na sezam.

Jest to jedna z częstszych alergii pokarmowych, która może objawiać się m.in. wysypką, pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, bólem brzucha, nudnościami, wymiotami, biegunką, dusznością, kaszlem, astmą, a nawet wstrząsem anafilaktycznym. Osoby z alergią na sezam powinny unikać spożywania oleju sezamowego oraz innych produktów zawierających sezam, takich jak tahini, humus czy sezamki.

Stany zapalne skóry. 

Olej sezamowy może być stosowany zewnętrznie do pielęgnacji skóry i włosów, jednak nie zaleca się go w przypadku stanów zapalnych skóry, takich jak egzema, łuszczyca czy trądzik. Olej sezamowy może podrażniać i pogarszać objawy tych chorób.

Interakcje z lekami. 

Olej sezamowy może wpływać na działanie niektórych leków, zwłaszcza tych obniżających ciśnienie krwi, cholesterol i cukier we krwi. Olej sezamowy ma bowiem podobne właściwości i może nasilać lub osłabiać efekt leków. Dlatego osoby przyjmujące takie leki powinny skonsultować się z lekarzem przed stosowaniem oleju sezamowego.

Nadwrażliwość na olej sezamowy. 

Niektóre osoby mogą odczuwać nieprzyjemne dolegliwości po spożyciu oleju sezamowego, takie jak zgaga, ból brzucha, wzdęcia czy biegunka. Może to być spowodowane indywidualną nietolerancją lub uczuleniem na olej sezamowy. W takim przypadku należy ograniczyć lub wyeliminować całkowicie olej sezamowy z diety.

Zaburzenia krzepliwości krwi

Olej sezamowy może mieć działanie przeciwkrzepliwe, dlatego osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi lub przyjmujące leki przeciwkrzepliwe powinny skonsultować się z lekarzem przed stosowaniem oleju sezamowego. Ponieważ produkt może zwiększać krzepliwość krwi, nie jest zalecany w przypadku żylaków i zakrzepów.

Problemy z trawieniem

Olej sezamowy może być trudny do strawienia dla niektórych osób, zwłaszcza gdy jest spożywany w większych ilościach. Osoby z chorobami przewodu pokarmowego lub nietolerancją tłuszczów powinny stosować go ostrożnie. Ponieważ olej ma działanie przeczyszczające, nie powinien być włączany do diety osób ze skłonnością do biegunek. Ważne jest, aby przestrzegać dawkowania.

Niekontrolowane stosowanie może powodować hiperkalcemię.

Hiperkalcemia to zaburzenie gospodarki mineralnej organizmu, które definiuje się jako zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi. Ze względu na kluczową rolę tego pierwiastka w wielu procesach fizjologicznych, hiperkalcemia może prowadzić do licznych objawów chorobowych oraz powikłań zdrowotnych. Jakie dokładnie są funkcje wapnia w organizmie, co może prowadzić do wystąpienia hiperkalcemii, kiedy należy wykonać badanie stężenia wapnia we krwi oraz jak zapobiegać rozwojowi hiperkalcemii – o tym należy porozmawiać ze swoim lekarzem.

Olej sezamowy jest więc cennym produktem dla zdrowia i urody, ale należy go stosować z umiarem i rozwagą. Zawsze należy sprawdzać skład produktów spożywczych i kosmetycznych pod kątem obecności sezamu lub oleju sezamowego.

Jednak mimo powyższych ostrzeżeń tak w ogóle nie ma zbyt wielu badań naukowych na temat przedawkowania oleju sezamowego. Jednak, spożywanie dużej ilości oleju sezamowego samo w sobie może prowadzić do nadmiernego spożycia kalorii, co może przyczynić się do nadwagi lub otyłości.

Ponadto, olej sezamowy zawiera niewielkie ilości substancji zwanych fitosterolami, które w dużych ilościach mogą wpłynąć na wchłanianie cholesterolu i przyczynić się do zwiększenia poziomu cholesterolu we krwi. Dlatego, osoby z wysokim poziomem cholesterolu powinny spożywać olej sezamowy umiarkowanie.

Wreszcie, należy pamiętać, że olej z nasion sezamu nie jest cudownym lekiem na wszystko i nie powinien zastępować zdrowej i zrównoważonej diety oraz aktywnego stylu życia. Może on jednak być cennym uzupełnieniem diety, zwłaszcza dla osób, które mają niedobory niektórych składników odżywczych lub cierpią na pewne dolegliwości zdrowotne.

Warto zawsze skonsultować się z lekarzem przed wprowadzeniem oleju sezamowego do diety, szczególnie w przypadku występowania jakichkolwiek schorzeń lub przyjmowania leków. 

Jak przechowywać oleje tłoczone na zimno i jaki jest nieprzekraczalny termin do spożycia?

Oleje nierafinowane, tłoczone na zimno jak już wcześniej wspominałem w innych wpisach, to tłuszcze bezpośrednio wytłoczone z  nasion roślin oleistych, charakteryzujące się najwyższą zawartością cennych aktywnych składników odżywczych. Zachowują one całe bogactwo witamin i innych cennych właściwości zdrowotnych zawartych w nasionach roślin oleistych. Proces wytłaczania takiego oleju, polega na mechanicznym wyciskaniu oleju z wyselekcjonowanych ziaren roślin oleistych, w temperaturze nie wyższej od +40 stopni C przez prasę ślimakową wykonaną z odpowiednich materiałów, odpornych na działanie składników ziaren, generalnie powinna to być stal kwasowa. Jest to bardzo istotne, ponieważ dzięki temu wszystkie składniki wrażliwe na temperaturę zachowują swoje cenne właściwości. Najbardziej popularnym gatunkiem stali (odpornym na korozję) wykorzystywanym w przemyśle spożywczym więc również i w klasowych urządzeniach do tłoczenia na zimno różnego typu olejów jest stal kwasowa klasy 1.4301 (AISI 304). Dzięki odpowiedniej temperaturze oraz używania właściwej prasy, składniki oleju wytłoczonego z nasion, również odpowiedniej jakości, zachowują wszystkie swoje naturalne właściwości.

Olej z roślin oleistych jako oleje naturalne, nieprzetworzone, a więc nierafinowane, niefiltrowane, nieoczyszczane i co ważne świeżo wytłoczone, należy przechowywać w lodówce (najlepiej na półkach drzwiowych, w pozycji pionowej), i to zarówno przed otwarciem, jak i po ich otwarciu. Olej powinien być trzymany w temperaturze od +4 do ok. +10 stopni Celsjusza maksymalnie. Oleje w 100% naturalne charakteryzuje wrażliwość na: temperaturę, światło i powietrze. Olej powinien być rozlewany do butelek z grubego szkła, o ciemnym kolorze najlepiej brązowym (działającym jak filtr przeciwsłoneczny), które to warunkują ochronę przed utlenianiem pod wpływem wyższej temperatury czy światłem i słońcem. Niestosowanie się do tych zasad skutkuje tym, że olej pod wpływem ww. czynników, nie dość, że traci swoje cenne właściwości to może być również jak najbardziej szkodliwy dla naszego zdrowia. Przed użyciem, olej należy kilkakrotnie wstrząsnąć, aby drobinki, które pod wpływem swojej ciężkości spadły na dno butelki (co jest naturalnym procesem sedymentacji), mogły wymieszać się z resztą oleju. Następnym ważnym warunkiem pewności, że olej zachowuje swoje najważniejsze właściwości jest termin do spożycia. Świeżo wytłoczony olej na zimno najlepiej zużyć w czasie 4 tygodni od daty wytłoczenia, ponieważ w tym okresie olej zachowuje najwięcej swoich wartości odżywczych, a maksymalnie nie dłużej niż do 3 miesięcy, gdyż w miarę upływu czasu olej ulega naturalnemu utlenianiu. Po tym terminie nie zużyty (zjedzony, wypity) olej można przeznaczyć przez następne 3 miesiące do użytku zewnętrznego (smarowanie stawów, stóp, dłoni itp.) a w ostateczności następnie można taki olej przeznaczyć np. do użyźnienia gleby pod warzywa czy kwiaty.

Przechowywanie olejów w lodówce i temperaturze ok. 6 st. C wydłuża ich stabilność i spowalnia proces starzenia. Olej jest wrażliwy na działanie światła, pod wpływem którego traci swoje właściwości oraz kolor (staje się coraz bardziej bez swojej naturalnej barwy).

Poniżej podaję zalecane dawki spożywania oleju z sezamowego w celach profilaktycznych, natomiast w celach terapeutycznych zawsze należy konsultować się z lekarzem.

Olej sezamowy zawiera wysokie ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych. Związki te są bardzo niestabilne w podwyższonej temperaturze i ulegają przekształceniom do składników negatywnie wpływających na nasze zdrowie. Wobec tego, olej sezamowy nie nadaje się do smażenia (jak również każdego innego rodzaju obróbki termicznej, np. gotowania, pieczenia). Olej sezamowy powinien być stosowany wyłącznie na zimno/surowo, jako dodatek np. do sałatek.

Dostępne są dwa rodzaje olejów sezamowych - z prażonych i nieprażonych ziaren. Obydwóch nie należy wykorzystywać do smażenia (pod względem zdrowotnym). Jednakże niektóre przepisy, szczególnie te dotyczące potraw kuchni orientalnej zawierają właśnie olej sezamowy. Jeżeli chcesz go wypróbować, to lepszym rozwiązaniem będzie, jeśli wybierzesz olej sezamowy z nieprażonych nasion. Ten drugi (z nasion prażonych) poddany obróbce termicznej może stać się gorzkawy w smaku.

Aby wzmocnić układ odpornościowy, należy przyjmować kilka kropli oleistego płynu dziennie. Dla dzieci dawka wynosi trzy krople (od 1 roku życia). W późniejszym okresie można nieznacznie zwiększyć dawkę do jednej łyżeczki. Zalecana dzienna dawka to 1 łyżka dla osoby dorosłej na dobę i nigdy nie należy przekraczaj zalecanej dawki. Jednak należy pamiętać, że ze względów na indywidualne działanie naszego organizmu oraz różne schorzenia i problemy zdrowotne zawsze należy skonsultować się z lekarzem. I jeszcze jedna uwaga – nie zaleca się, aby olej z sezamu był używany codziennie, dłużej niż przez rok. Po tym okresie należy zrobić odpowiednie badania i ponownie skonsultować się z lekarzem, czy nadal możemy przyjmować taki olej i w jakich ewentualnie nowych dawkach. Jako środek rozgrzewający olejek może być stosowany przy przeziębieniach. Wystarczy nacierać okolice klatki piersiowej, aby złagodzić objawy zapalenia płuc, grypy i suchego kaszlu. Spożywanie oleju z nasion sezamu rano na pusty żołądek może pomóc wzmocnić szkliwo zębów i tkankę kostną oraz uwolnić organizm od różnych chorób. W tym celu należy pić od jednej łyżeczki do jednej łyżki stołowej oleju dziennie, dostosowując dawkę do samopoczucia. Chińczycy mają zwyczaj porannego płukania ust olejem sezamowym. Pomaga usuwać toksyny powstające w nocy, wzmacnia dziąsła i sprawia, że zęby są bardziej odporne na działanie kwasów.

Co zrobić z makuchami po wytłoczonym oleju?

Przy wytłaczaniu na zimno olejów z roślin oleistych, powstaje produkt uboczny tzn., wytłoczyny inaczej nazywane makuchami, w których pozostaje jeszcze ok. 15 do nawet 30% bardzo cennych minerałów, takich jak białko czy błonnik. Wyrzucanie takich składników byłoby niewybaczalnym błędem i przede wszystkim zwykłym marnotrawstwem. Makuchy to pozostałości po ziarnach z których został oddzielony olej ale nie w całości, dlatego będą one nadawały się do dalszego wykorzystania nawet podczas obróbki cieplnej. W przemysłowym tłoczeniu w przeciwieństwie do tłoczenia w warunkach domowych tę resztę oleju i innych cennych składników, firmy odzyskują szkodliwą dla walorów zdrowotnych metodą ekstrakcji przy użyciu wysokich temperatur oraz chemicznych rozpuszczalników. Metodę taką opisywałem już wcześniej przy opisywaniu tłoczenia oleju z nasion rzepaku.

Makuchy możemy wykorzystać w wieloraki sposób, m.in. wytłoczyny można wyrzucić do kompostownika, skąd wrócą do gleby w ogródku jako nawóz, makuchy możemy wykorzystać jako mąkę, po wyschnięciu i zblendowaniu na pył, można ją dodawać do pieczenia chleba, krakersów, ciasteczek, naleśników, gofrów, placków czy racuchów, makuchy można łączyć ze zblendowanymi daktylami, masłem orzechowym, wiórkami kokosowymi, pestkami słonecznika, dyni czy sezamu. Z makuchów można zrobić słodką pastę do pieczywa świeżego lub chrupkiego, po zmiksowaniu ich z czymś słodkim, np. miodem, syropem z agawy, masłem orzechowym, a dodając odrobinę mleka można je zmieszać z kakałem. Jeżeli ktoś jest weganinem to tym bardziej powinien makuchy wykorzystywać w swoim jadłospisie, np. do kanapek z podsmażonymi pieczarkami, papryką czy roślinami strączkowymi. Wreszcie makuchami, ze względu na ich fikuśne kształty można przystrajać inne potrawy. Można też makuchy serwować zwierzętom domowym takim jak psy, koty czy drób. W Internecie można znaleźć wiele różnych przepisów, które pokażą nam jak można wykorzystać pozostałe po wytłoczeniu oleju nadal pożyteczne makuchy. 

Makuchy najlepiej sproszkowane należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach, najlepiej szklanych w temperaturze pokojowej, bez dostępu do światła, podobnie jak przechowujemy różne rodzaje mąk.

Różnego typu oleje tłoczone na zimno, wykonuję samodzielnie, na odpowiedniej, na moje zapotrzebowanie, do tego celu przeznaczonej prasie. Oleje mojego wytłoczenia są w 100 % naturalne, bez jakichkolwiek chemicznych antyutleniaczy, konserwantów czy barwników. Olej po wytłoczeniu, zalewam do ciemnych szklanych buteleczek o pojemności 250 ml, ponieważ taka ilość spokojnie wystarcza dla jednej osoby na jednomiesięczną kurację wzmacniającą nasze zdrowie. Oleju nigdy nie wytłaczam ponad to co jestem w stanie zużyć w ciągu jednego miesiąca, aby bezpiecznie zachować wszystkie witaminy i minerały jakie są zawarte w olejach. Oleje zawsze przechowuję w lodówce wtedy są smaczne, zdrowe i pachnące roślinami, z których są wytłoczone. Koszty wytłoczonego oleju uzależnione są od ceny kupowanych najwyższej jakości, ekologicznych nasion roślin oleistych przeznaczonych do tłoczenia olejów. Kilka najpopularniejszych odmian nasion do wytłoczenia ulubionych moich olejów, takich jak: rzepak, słonecznik, siemię lniane, czarnuszka, ostropest, dynia, sezam czy nasiona konopi siewnej, mam na bieżąco, na inne muszę czasami czekać na dostawę nawet parę dni, ale myślę, że warto, aby odżywiać się ekologicznie, smacznie i zdrowo.

Podsumowanie

Na posiadanym przeze mnie sprzęcie, który nie jest przeznaczony do przemysłowego, komercyjnego tłoczenia olejów, można higienicznie i bezpiecznie tłoczyć na zimno olej z podstawowych roślin oleistych: rzepak, słonecznik, siemię lniane, wiesiołek, czarnuszka, nasiona konopi siewnych, sezam, dynia, chia, czy różnego rodzaju orzechów i inne w miarę dostępności odpowiedniej jakości nasion, możliwości technicznych i wydajności prasy.

I tak, aby nie było żadnych niedomówień czy posądzeń o stronniczość w moich ocenach, zaznaczam, że: nie reprezentuję żadnej firmy tłoczącej oleje czy produkującej prasy przeznaczone do tego celu, czy jakiejkolwiek innej firmy, związanej z tą branżą, nie jestem czyimkolwiek lobbystą, nie piszę na Blogu niczego na specjalne zamówienia kogokolwiek, nie czerpię żadnych korzyści materialnych z pisania tego Bloga. Kieruję się zasadą z Pisma Świętego, gdzie możemy przeczytać, aby wiedzą za którą sami nie zapłaciliśmy, pokornie służyć innym i przekazywać ją dalej również bezinteresownie, a to dobro powinno do nas wrócić ze zdwojoną siłą:

1 Kor 4,07 Któż będzie cię wyróżniał? Cóż masz, czego byś nie otrzymał? (od Stwórcy) A jeśliś otrzymał, to czemu się chełpisz, tak jakbyś nie otrzymał.

Mt 10,08 … Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie!

Dz 20,35 … i pamiętać o słowach Pana Jezusa, który powiedział: ”Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu”.

Jestem całkowicie niezależnym pasjonatem zdrowego, smacznego i ekologicznego odżywiania się. Dokładam wszelkich starań, aby wszystkie dane przed publikacją, jakie umieszczam w swoich wpisach były kilkakrotnie weryfikowane w różnych wiarygodnych źródłach. Otwarty jestem również na wszelkie fachowe, rzetelne i przekonujące argumenty innych, jednocześnie licząc, że czytelnicy tego Blogu będą przesyłać na mojego maila swoje tego typu uwagi, abyśmy mogli wszyscy żyć w coraz zdrowszym i bardziej ekologicznym środowisku.

Jednak zawsze pamiętajmy, że nic nie zastąpi zdrowego, jak tylko jest to możliwe w obecnych czasach, w miarę ekologicznego i zbilansowanego, codziennego odżywiania oraz ruchu na świeżym powietrzu. Ja oprócz posiłkowania się różnego rodzaju olejami tłoczonymi na zimno, nie zaniedbuję również np. jazdy na rowerze, zazwyczaj jednorazowo jest to dystans od 15-30 km w zależności od pogody i samopoczucia.

 

Przedstawione materiały opisują rośliny, oleje, substancje, preparaty, mieszaniny, witaminy, minerały itp. i ich standardowy skład oraz możliwe zastosowania na podstawie wybranych ogólnodostępnych publikacji, badań, zdjęć i innych materiałów znalezionych w Internecie, prasie oraz literaturze.

W następnych wpisach, w miarę swoich możliwości, będę przedstawiał kolejne rośliny oleiste, z których można wytłoczyć olej na zimno, dlatego jeżeli kogoś interesują problemy prozdrowotnego odżywiania, proszę na bieżąco śledzić mój Blog.

Życzę wszystkim smacznego i dużo zdrowia

 Wszelkie pytania i uwagi proszę przesyłać na maila tdinfo@gmail.com

UWAGA: Jeżeli ktoś z Państwa zamiast czytania tekstu mojego Bloga chciałby go odsłuchać, aby nie męczyć swoich oczu, z wykorzystaniem mowy syntetycznej, do złudzenia przypominającą mowę ludzką, i którą naprawdę trudno odróżnić od głosu „żywego” człowieka, to już istnieje taka możliwość również na mojej stronie. Bardzo przydatnym, a co ważne bezpłatnym i bezpiecznym gadżetem, który rozwiązuje ten problem jest bardzo prosta wtyczka do przeglądarki Google. Jak to zrobić?

Należy używać przeglądarki Chrome wchodząc na moją stronę, w której znajdujemy wtyczkę: Wybór Reader (Tekst na Mowę) – i którą należy zainstalować oraz w opcjach należy ustawić język polski, dołączając ją do rozszerzeń. Ikonka rozszerzeń znajduje się w prawym górnym rogu paska przeglądarki. Po dołączeniu aplikacji do przeglądarki, jeżeli chcemy włączyć czytanie, to na stronie internetowej zaznaczamy odpowiedni tekst i w przeglądarce najpierw wciskamy ikonkę rozszerzeń, znajdujemy poniżej ikonkę - Wybór Reader – i lewym przyciskiem myszy klikamy na nią. Aplikacja automatycznie zaczyna miłym głosem czytać zaznaczoną treść. My w tym czasie możemy spokojnie usiąść w fotelu i z zamkniętymi oczami delektować się odtwarzanym tekstem.

 Kod QR do tego wpisu 

Ten link przenosi na górę strony